सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
ललिता सहस्रनाम: सौभाग्यभास्कर भाष्य (भास्करराय मखी प्रणीत मूर्धन्य शाक्त भाष्य)

ललिता सहस्रनाम: सौभाग्यभास्कर भाष्य (भास्करराय मखी प्रणीत मूर्धन्य शाक्त भाष्य)

Lalita Sahasranama with Saubhagya Bhaskara Commentary

भास्करराय मखी (सम्पादक: वासुदेव लक्ष्मण पणशीकर) द्वारा

DevanagariSanskritpublished272 पृष्ठ

पृष्ठ 130, कुल 272 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 130

१०२ ललितासहस्रनाम ।
सद्यःप्रसादिनी विश्वसाक्षिणी साक्षिवर्जिता ।
षडङ्गदेवतायुक्ता षाड्गुण्यपरिपूरिता ॥ १३५ ॥
नित्यक्लिन्ना निरुपमा निर्वाणसुखदायिनी ।
नित्याषोडशिकारूपा श्रीकण्ठार्धशरीरिणी ॥ १३६ ॥
भिरतस्य मोक्षो न चैव रम्यावसथप्रियस्य । न भोजनाच्छादनतत्परस्य न लोकचित्त-
ग्रहणे रतस्य । एकान्तशीलस्य दृढव्रतस्य मोक्षो भवेत्प्रीतिनिवर्तकस्य । अध्यात्मयोगे
निरतस्य सम्यङ्मोक्षो भवेन्नित्यमहिंसकस्ये'ति । अरुणोपनिषदपि 'यदि प्रविशेत् मिथो
चरित्वा प्रविशेदिति । श्रीविद्योपासनामार्गे रहःसंपाद्यैव प्रविशेदिति तदर्थः । 'मिथो-
ऽन्योन्यं रहस्यपी'तिकोशात् 'प्रकाशामर्शहस्ताभ्यामवलम्ब्योन्मनी स्रुचम् । धर्माधर्म-
कलास्नेहं पूर्णवह्नौ जुहोम्यह'मिति । मन्त्रोक्तार्थविभावनं 'अन्तर्निरन्तरनिरिन्धनमे-
धमाने मोहान्धकारपरिपन्थिनि संविदग्नौ । कस्मिंश्चिदद्भुतमरीचिविकासभूमौ विश्वं
जुहोमि वसुधादिशि वा वसान'मिति । मन्त्रार्थविभावनं च रहस्तर्पणं तेन तर्पिता
॥ १३४ ॥ तादृशयागतर्पणाभ्यां सद्यस्तदात्व एव प्रसीदतीति तथा । विश्वस्य द्रष्ट्री
साक्षादव्यवधानेन स्वरूपात्मकबोधेनेति विश्वसाक्षिणी । 'साक्षाद्द्रष्टरि संज्ञाया'मितीन् ।
सर्वसाक्षिण्याः साक्ष्यन्तरायोगात्साक्षिवर्जिता । षडवयवकान्यङ्गानि हृदयशिरःशिखा-
नेत्रकवचास्त्राणि तेषां देवताभिः शक्तिभिर्युक्ता आवृता । ज्ञानार्णवादिषु 'अथाङ्गावरणं
कुर्याच्छ्रीविद्यामनुसंभवम् । षडङ्गावरणाद्वाह्यसमीपे क्रमतोऽर्चयेत् । परिवारार्चनं
पश्चादादावङ्गावृत्तः प्रिये'इत्यादिव्यवहारदर्शनेन तासामप्यावरणदेवतात्वात्, ताभिः
सहैव नवावरणसंख्यापूर्तेः संभवाच्च । षण्णामङ्गानामधिष्ठात्री देवता महेश्वर एव ।
तेन युक्ता वा । उक्तंच देवीभागवते 'सर्वज्ञता तृप्तिरनादिबोधः स्वतन्त्रता नित्यमलुप्त-
शक्तिः । अनन्तता चेति विधेर्विधिज्ञाः षडाहुरङ्गानि महेश्वरस्ये'ति । शिक्षाकल्पादि-
षडङ्गाभिमानिदेवतासाहित्याच्छ्रुतिस्वरूपेति वार्थः । संधिविग्रहयानासनद्वैधीभावसमा-
श्रयाणां कामन्दकोक्तानामैश्र्वर्यधर्मयशःश्रीज्ञानवैराग्याणां पुराणप्रसिद्धानां वा षण्णां
गुणानां समूहः षाङ्गुण्यं तेन परितः पूरिता ॥ १३५ ॥ नित्यं दयया क्लिन्ना सार्द्रा ।
तृतीयातिथिनित्या नित्यक्लिन्नेत्युच्यते । इयं गरुडपुराणे 'नित्यक्लिन्नामथो वक्ष्ये त्रिपुरां
भुक्तिमुक्तिदा'मित्यादिना प्रपञ्चिता तद्रूपा वा । निर्गतोपमा सादृश्यं यस्याः सा
निरुपमा । 'न तस्य प्रतिमास्ती'तिश्रुतेः । निर्गतं बाणं शरीरं यस्मिंस्तदशरीरम् ।
'एतद्वाणमवष्टभ्ये'तिश्रुतौ वेदान्तिभिर्गीर्वाणपदे च मीमांसकैर्बाणशब्दस्य शरीरपरत्वेन
व्याख्यानात् । 'शरीरे बाणमुद्गला'वित्यमरशेषाच्च । अशरीरं इयत्तानवच्छिन्नं सुखं
मोक्षाख्यं ददातीति तथा । कौर्मे हिमवन्तंप्रति देवीवाक्यं 'मामनादृत्य परं निर्वा-
णममलं पदम् । प्राप्यते नहि शैलेन्द्र ततो मां शरणं व्रज । एकत्वेन पृथक्त्वेन तथाचो-
भयतोऽपि वा । मामुपास्य महाराज ततो यास्यसि तत्पद'मिति । षोडशैव षोडशिकाः