कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( ४३ )
advanced in virtue वयः—आयुः age समीक्ष्यते—is seen.
Passive Present of √ईक्ष् ‘ to see. ’ The idea is that it
is no wonder that even older and learned sages used
to visit her, because she was very much advanced in
spiritual attainments For this very idea Cf. ‘गुणाः
पूजास्थानं गुणिषु न च लिङ्गं न च वयः’ उत्तररामचरितम्
४-११। ‘प्रकृतिरियं सत्त्ववतां न खलु वयस्तेजसो हेतुः’ नीति-
शतक, ४८ । and ‘तेजसां हि न वयः समीक्ष्यते’ रघु० ११, १ ।
CHANGE OF VOICE: —कृताभिषेका हुतजातवेदाः त्वगुत्तरा-
सङ्गवती अधीतीना सा दिदृक्षुभिः ऋषिभिः अभ्युपागम्यत,
(विद्वांसः) धर्मवृद्धेषु वय न समीक्षन्ते ॥ १६ ॥
HINDI TRANSLATION: —स्नान करने वाली, अग्निहोत्र
करने वाली, पेड़ की छाल को धारण करने वाली और
(वेद को) पढ़ने वाली उसके पास उसे देखने की इच्छा वाले
ऋषि आते थे। धर्म में बढ़े हुए व्यक्तियों की आयु नहीं देखी
जाती ॥ १६ ॥
ENGLISH TRANSLATION —Sages came there, desirous
of seeing her, who used to take sacred baths, to offer
oblations to the fire, to put on bark as her upper gar-
ment and to recite (sacred texts), age is not taken
into consideration in case of those who are advanced
in virtue 16.
PURPORT IN SANSKRIT: —व्रतस्था पार्वती प्रतिदिनं
वारत्रय स्नाति स्म, नियमपूर्वकमग्निहोत्रं विदधाति स्म, महार्हाणि
वस्त्राणि परित्यज्य वल्कलमेव धत्ते स्म तथा वेदादीनां
पठनं करोति स्म। एवं गुणवतीं तपस्विनियमयुक्तां च तां मुनयो