कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( २१५ )
के शरीर से छूकर वास्तव में शुद्धि की करने वाली हो जाती है,
इसीलिये ( शिव के ) नाचने से गिरी हुई ( वह धूल ) देवताओं
के शिरों से लगायी जाती है ॥ ७९ ॥
ENGLISH TRANSLATION :-Certainly the particles of
ashes of the funeral pyre become sanctifying by coming
in contact with his body , and so they are rubbed on
the heads of the dwellers of heaven ( i e. gods ) when
dropped down by the movements of the body during
the dance 79
PURPORT IN SANSKRIT :-शिवस्य देहस्तु तथा पाव-
नोऽस्ति यत्तत्संपर्केण चिताभस्मापि परेषां शुद्धिकारकं भवति ।
अनेनैव कारणेन नृत्यकाले तस्य देहाच्छ्युतान् रजःकणान् उत्थाप्य
देवाः स्वशिर सु लिम्पन्ति । यद्धि देवानामपि शुद्धिकारकं
तत्कियत्पावन भवेदिति कथनं व्यर्थमेव ॥ ७९ ॥
असंपदस्तस्य वृषेण गच्छतः
प्रभिन्नदिग्वारणवाहनो वृषा ।
करोति पादावुपगम्य मौलिना
विनिद्रमन्दाररजोरुणाङ्गुली ॥ ८० ॥
यदुक्तं 'दिगम्बरत्वेन निवेदितं वसु' ( ५।७२ ) 'इयं च
तेऽन्या पुरतो विडम्बना' ( ५।७२) इत्यादि च तत्रोत्तरमाह—असंपद्
इति । प्रभिन्नदिग्वारणवाहनः प्रभिन्नो मदस्रावी दिग्वारणो दिग्गजो
वाहन यस्य सः । ऐरावतेनोढ इत्यर्थः । वृषा देवेन्द्रः असंपदः
दरिद्रस्य वृषेण गच्छत वृषभारूढस्य तस्य ईश्वरस्य पादौ मौलिना
मुकुटेन उपगम्य प्रणम्येत्यर्थः। विनिद्रमन्दाररजोरुणाङ्गुली विनिद्राणां