कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

made अक्ष by dropping इ and adding अ ( षच् ) instead
of it, when at the end of a Bahuvrīhi compound.
' बहुव्रीहौ सक्थ्यक्ष्णोः स्वाङ्गात् षच् ' पा० ५ ४ ११३ । अलक्ष्य-
जन्मता—न लक्ष्यं अलक्ष्यं ( अज्ञातम् ), अलक्ष्यं जन्म यस्य स
अलक्ष्यजन्मा, तस्य भाव अलक्ष्यजन्मत्ता ( जन्म+तल् ) whose
birth or parentage is unknown Some books read
अलक्षिता जनि for अलक्ष्यजन्मत्ता। जनि means उत्पत्ति
birth वसु—धनम् wealth 'रत्ने धने वसु' इत्यमरः Decline
वसु as वसु, वसुनी, वसूनि । वसु, वसुनी, वसूनि । वसुना,
वसुभ्यां, वसुभिः । etc दिगम्बरत्वेन—दिश एव अम्बराणि
( वस्त्राणि ) यस्य स दिगम्बर, तस्य भावः दिगम्बरत्वम्,
तेन by his having the quarters for his garments ;
by his nudity Shiva is described naked and
putting on only the elephant's hide निवेदितं—
विज्ञापितम् is indicated , is shown. When he cannot
afford to have proper garments he must be an extreme-
ly poor man बालमृगाक्षि—( बालमृग+अक्षि+षच्+ङीप् )
बालश्चासौ मृग बालमृग , बालमृगइव अक्षिणी यस्या सा
बालमृगाक्षी, तस्या सम्बोधने O thou possessing eyes like
those of a young fawn. यद्—whatever qualities.
These are mentioned in the verse—" कन्या मृगयते रूपं
माता वित्तं पिता श्रुतम्। बान्धवाः कुलमिच्छन्ति मिष्टान्नमितरे
जनाः।" वरेषु—व्रियते इति वर ( √वृ+अप् ) तेषु with
regard to bridegrooms. मृग्यते—is sought. Passive
present of √मृग् to seek. त्रिलोचने—त्रीणि लोचनानि
यस्य सः त्रिलोचनः, तस्मिन् in the three-eyed God ( i e.,