कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)
Kumarasambhavam of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. सीताराम चतुर्वेदी द्वारा
पृष्ठ 198, कुल 268 में से
संदर्भ में पढ़ें( १८१ )
Change of Voice —( हे गौरि ) त्वया एव स्वयं तावत्
परिचिन्त्यतां ( यत् ) कलहंसलक्षणेन वधूदुकूलेन शोणितबिन्दु-
वर्षिणा गजाजिनेन च—एताभ्यां कदाचिद् योगो अर्ह्यते
यदि ॥ ६७ ॥
Hindi Translation :—( हे गौरि ) तुम ही स्वयं अच्छी
तरह सोचो कि कहीं हंसों के चित्रों से युक्त नव विवाहिता बहू
का रेशमी वस्त्र और रक्त से सनी हुई ( महादेव की ) हाथी की
खाल—ये दोनों कभी भी एक साथ रहने योग्य हैं ॥ ६७ ॥
English Translation —Do thou thyself think over
sufficiently, if these two things ever deserve to be brought
together fine garment of a newly married woman,
with the figures of swans painted on it and ( Shiva's )
elephant-hide dripping blood-drops ? 67.
Purport in Sanskrit —हे पार्वति, मे कथनमेकतः
कृत्वा त्वमेव स्वयं विचारय यत् विवाहसंस्कारे ग्रन्थिबन्धनकाले
ते महार्हस्य हंसचित्रयुक्तस्य क्षौमवस्त्रस्य शिवस्य च रक्तबिन्दून्
क्षरता हस्तिचर्मणा सह संयोगः ( ग्रन्थिबन्धनं वा ) कथं
भविष्यति । तव तु महार्हं पट्टवस्त्रं शिवस्य च हस्तिनश्चर्म,
तयोः संयोग एव नार्हति । युवयोर्वस्तुषु महान् भेद इति
तात्पर्यम् ॥ ६७ ॥
चतुष्कपुष्पप्रकरावकीर्णयोः
परोऽपि को नाम तवानुमन्यते ।
अलक्तकाङ्कानि पदानि पादयो-
र्विकीर्णकेशासु परेतभूमिषु ॥ ६८ ॥