कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( १७३ )
का इच्छुक है ; यह तपस्या उसकी प्राप्ति का उपाय है ; इच्छाओं
की विरून्नता नहीं होती ॥ ६४ ॥
English Translation —O one, who is the best
among those who know the Vedas, ( it is so ) as you
have heard , this person is anxious to attain the high
post This penance is a means of getting that , nothing
is beyond the reach of desire 64
Purport in Sanskrit:—वर्णिना. प्रश्नमाकर्ण्य पार्वती
तं प्रतिवदति—' हे वेदज्ञातॄणां श्रेष्ठ ! साधो ! त्वया मे सखी-
मुखात् यत्किञ्चिदप्याकर्णितं तत् यथार्थमेव , अहं सत्यमेव
शिवप्राप्तिरूपमुच्चस्थानमधिगन्तु कृतनिश्चया उन्मनाश्चास्मि ।
इयं मे तपस्या निश्चयमेव तस्य मे मनोरथस्य पूर्त्त्यर्थं विद्यते,
मम कामना चावश्यं सफला भविष्यति यतो मनोरथेन सर्वमपि
लब्धुं शक्यते ॥ ६४ ॥
अथाह वर्णी विदितो महेश्वर-
स्तदर्थिनी त्वं पुनरेव वर्तसे ।
अमङ्गलाभ्यासरतिं विचिन्त्य तं
तवानुवृत्तिं न च कर्तुमुत्सहे ॥ ६५ ॥
अथेति । अथ वर्णी ब्रह्मचारी । 'वर्णिने ब्रह्मचारिणः' इत्यमरः ।
आह उवाचेत्यर्थः 'आहेति भूतार्थे लट् प्रयोगो भ्रान्तिमूलः' इत्याह
वामनः । । किमित्याह—महेश्वरः महादेवः विदितः । मया ज्ञात
इत्यर्थः । बुद्धयर्थत्वात् वर्त्तमाने क्तः प्रत्ययः । तद्योगात् षष्ठी च ।
येन त्वं प्राग्मग्नमनोरथा कृतेति भावः । पुनरेव त्वं तमीश्वरमर्थयते
तदर्थिनी एव तत्कामैव वर्तसे । तत्प्रभावमनुभूयापीति भावः ।
अनुसरणे को दोषस्तत्राह—अमङ्गलाभ्यासरतिं अमङ्गलाचारे