कृषि-पाराशर (महर्षि पराशर - प्राचीन भारतीय कृषि, मृदा-परीक्षण, वर्षा-पूर्वानुमान व बीज-संस्कार)

कृषिपराशरः ५३
व्यतीपाते च भाद्रे च रिक्तायां वैधृतौ तथा ।
भौमार्किबुधवारेषु मुष्टिसंग्रहणं त्यजेत् ॥२१३॥
अथ मार्गे मेधिरोपणम्—
कृत्वा तु खननं मार्गे समं गोमयलेपितम् ।
5 आरोपणीयो यत्नेन तत्र मेधिः शुभेऽहनि ॥२१४॥
स्त्रीनाम्ना कर्षकैः कार्यो मेधिर्वृश्चिकभास्करे ।
मेधेर्गुणेन कृषकः शस्यवृद्धिंमवाप्नुयात् ॥२१५॥
1 A तु विष्टौ च for च भाद्रे च.
B भद्रायां for भाद्रे च.
2 A reads—भौमार्काकं बुधाहे च न मुष्टिग्रहणं चरेत्.
Note : Under the heading of मुष्टिग्रहणम् ( See above ), D reads
the following verses instead of verses 208-213 :—मूलेन्द्रचित्त-
हस्ताश्वस्वातिपुष्योत्तरेन्दुधु ( ? )। शस्तेन्दु (?) योगकरणे तिथौ रिक्ता
विवर्जिते ॥ शुक्रे गुरौ बुधे चन्द्रे कुजार्कवारवर्जिते । स्नातः शुचिः सुवेशश्च
धान्यच्छेदं समाचरेत् ॥
3 A अथ मार्गमेध्यारोपणम्.
D drops मार्गे.
4 A खनकं (?) ( B खलकं ) for खननं, सगोमयविलेपनं for समं...लेपितम्.
D सुसंस्कृतं for तु खननं.
5 A ततो for तत्र.
B रोपणीया प्रयत्नेन for आरोपणीयो यत्नेन.
D ज्ञानं कुर्यात् प्रयत्नेन for the same portion, शुभान्वितः for शुभेऽहनि.
6 A नाम ( C नाम्नो ) for नाम्ना. B कृषकैः for कर्षकैः.
B, C कार्यो for कार्यों.
D-the portion following मेधिः is illegible.
7 A सर्वसिद्धि for शस्यवृद्धि. C कृषकाः and अवाप्नुयुः for कृषकः and
अवाप्नुयात् respectively. D मेधौ for मेधेः.