कृषि-पाराशर (महर्षि पराशर - प्राचीन भारतीय कृषि, मृदा-परीक्षण, वर्षा-पूर्वानुमान व बीज-संस्कार)

३२ कृषिपराशरः
दशम्येकादशी चैव द्वितीया पञ्चमी तथा ।
त्रयोदशी तृतीया च सप्तमी च शुभावहा ॥१२४॥
शस्यक्षयः प्रतिपदि द्वादश्यां वधबन्धनम् ।
बहुविघ्नकरी षष्ठी कुहूः कर्षकनाशिनी ॥१२५॥
हन्त्यष्टमी वलीवर्द्दान्नवमी शस्यघातिनी ।
चतुर्थी कीटजननी पतिं हन्ति चतुर्दशी ॥१२६॥
वृषे मीने च कन्यायां युग्मे धनुपि वृश्चिके ।
एतेषु शुभलग्नेषु कुर्याद्धलप्रसारणम् ॥१२७॥
मेषलग्ने पशुं हन्यात् कर्कटे जलजाद्भयम् ।
सिंहे सर्पभयं चैव कुम्भे चौरभयं तथा ॥१२८॥
मकरे शस्यनाशः स्यात्तुलायां प्राणसंशयः ।
तस्माल्लग्नं प्रयत्नेन कृष्यारम्भे विचारयेत् ॥१२९॥
३ C ० क्षयं च प्रतिपत् द्वादशी for ० क्षयः... बन्धनम् ।
४ B कृषक for कर्षक ।
५ A बलीवर्द० for बलीवर्दान् ।
६ B सर्वं for पतिं. After this line, C reads संपूज्याग्निं द्विजं देवं
कुर्याद्धलप्रसारणम् । कृष्णो वृषो हले श्लाघ्यो रक्तो वा कृष्णलोहितौ ॥ वृषो
हलरुचिवर्ज्यश्छिन्नलाङ्गूलकर्णकः । सर्वशुक्लस्तथा वर्ज्यः कृषकैर्हलकर्मणि ॥
अथ पादौ तयोलिम्पौ नवनीतैर्धृतैरपि । उत्तराभिमुखो भूत्वा क्षीरेणार्घ्यं
प्रदापयेत् ॥ हलप्रसारणं कार्यं नीरुग्भिरपि कर्षकैः । ततोऽपि चार्घ्यमादाय
वासवाय निवेदयेत् ॥
८ B हाल for हल. D नित्य for शुभ ।
९ A हन्ति for हन्यात्. D जलजं for जलजात् ।
१० B चौरभयं for सर्पभयं, सर्पभयं for चौरभयं. D कुर्यात् for चैव, भवेत्
for तथा ।
Note:—Lines 7-10 are read by C at a different place with many
variations. See footnote 11 under V. 123.
11-12 The matter, stated in these lines, is found at a different
place in C (See footnote 11 under V. 123).