काव्यप्रकाश (आचार्य मम्मट - सम्पूर्ण १० उल्लास सटीक)

CHAPTER X 395
किवणाणं धणं णागाणं फणमणी केशराइँ सीहाणं ।
कुलबालिआणं थणआ कुत्तो छिप्पन्ति अमुआणं ॥४५७॥
कारकस्य च बह्वीषु क्रियासु सकृद्वृत्तिर्दीपकम् । यथा
स्विद्यति कूणति वेल्लति विचलति निमिषति विलोकयति तिर्यक् ।
अन्तर्नन्दति चुम्बितुमिच्छति नवपरिणया वधूः शयने॥४५८॥१०३
मालादीपकमाद्यं चेद्यथोत्तरगुणावहम् ।
पूर्वेण पूर्वेण वस्तुना उत्तरमुत्तरं चेदुपक्रियते तत् मालादीपकम् ।
यथा
संग्रामाङ्गणमागतेन भवता चापे समारोपिते
देवाकर्णय येन येन सहसा यद्यत्समासादितम् ।
कोदण्डेन शराः शरैररिशिरस्तनापि भूमण्डलं
तेन त्वं भवता च कीर्तिरतुला कीर्त्या च लोकत्रयम् ॥४५९॥
Example :—
'The wealth of misers, the head-jewel of serpents,
the mane of lions, and the breasts of girls belonging to
noble families,—how can these be touched until they are
dead ?'
(b) It is Illuminator also when a single substantive occurs
in connection with several verbs.—
Example :—
'The newly-wedded wife, when brought to the bed,
perspires, shrinks, turns, moves away, closes her eyes,
casts side-long glances, rejoices within herself, and longs
to bestow a kiss. 103.
It is the Stringed Illuminator where what precedes imparts
excellence to what follows.
If what follows is helped by what precedes it,—then
we have the Stringed Illuminator.
Example.—
'Saṅgrāmāṅgaṇamāgatena' etc.' (See above stanza
No. 229.)
II–7