काव्यप्रकाश (आचार्य मम्मट - सम्पूर्ण १० उल्लास सटीक)

CHAPTER VII 217
अत्र कृतमिति । कृतं प्रत्युत प्रक्रमभङ्गमावहति । तथा च 'यदपि'
च न कुरङ्गलोचनानाम्' इति पाठे निराकाङ्क्षैव प्रतीतिः ॥
(८) कथितपदं यथा
अधिकरतलतल्पं कल्पितस्वापलीला-
परिमिलननिमीलत्पाण्डिमा गण्डपाली ।
सुतनु कथय कस्य व्यञ्जयत्यञ्जसैव
स्मरनरपतिलीलायौवराज्याभिषेकम् ॥२२३॥
अत्र लीलेति ॥
(९) पतत्प्रकर्षं यथा
कः कः कुत्र न घुर्घुरारियतघुरीघोरो घुरेत्सूकरः
कः कः कं कमलाकरं विकमलं कर्तुं करी नोद्यतः ।
Here the term 'kṛtam' is superfluous ; in fact its
insertion breaks the uniformity (of the two statements).
If the reading were 'yadapi cha na kuraṅgalochanānām',
the intended sense would be quite complete.
(8) The following is an example of the 'Repeated
Word'—
'Adhikara......līlā—
Smaranarapatilīlā......ṣēkam'
'The paleness of your cheek is waning on account of
the pressure of your arms upon which it rested during
sleep ; tell me, O beautiful one ! of what young man does
this (cheek) indicate the coronation as the Prince of the
sportings of King Cupid.'
Here the word 'līlā' is needlessly repeated.
(9) The following is the example of 'Receding Ex-
cellence'—
'Kaḥ kaḥ kutra na ghurghurāyitaghurīghoro ghuret sūkaraḥ
Kaḥ kaḥ kaṁ kamalākaraṁ vikamalaṁ kartuṁ karī nodyataḥ