काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

७१२ ॥ काशिका ॥ ७ । ३ ॥
ष्ठिवुक्लमाचमां शिति ॥ ७५ ॥
ष्ठिवु क्लमु आचम् इत्येतेषां दीर्घा भवति शिति परतः । ष्ठीवति ।
क्रमु क्रामति । आचामति । क्रमि ग्रहणं शबर्थम् । चमेराङ्पूर्वस्य ग्रहणं, इह
मा भूत् । चमति । विचमति ॥
क्रमः परस्मैपदेषु ॥ ७६ ॥
क्रमः परस्मैपदपरे शिति परतो दीर्घा भवति । क्रामति । क्रामतः ।
क्रामन्ति । परस्मैपदेष्विति किम् । आक्रमते आदित्यः । इह उत्क्राम संक्रा-
मेति हेलुकि कृते न लुमताङ्गस्येति प्रत्ययलक्षणप्रतिषेधाद्दीर्घो न प्राप्नोति । नैष
दोषः । लुमता शब्देन लुप्ते यदङ्गं तस्य कार्ये स प्रतिषेधः । न च है। क्रमि-
रङ्गं किं तर्हि शपि ॥
इषुगमियमां छः ॥ ७७ ॥
इषु गमि यम इत्येतेषां शितिपरतश्छकारादेशो भवति । इच्छति ।
गच्छति । यच्छति । इषेरदितो ग्रहणं इह मा भूत् । इष्यति । इष्यातीति ।
ये दृषिमुदितं नाधीयते तेचीत्यनुवर्तयन्ति । तत्र प्रधानमज्ग्रहणं शितीत्यनेन
विशेष्यतइति वर्णयन्ति । तथा च सति तदादिविधिर्न भवति । यस्मिन्वि-
धिस्तदादावल्ग्रहणेत्येतदपि विशेषणेनैवेष्यते । तेन दृषायेत्यत्र छत्वं न
भवति । नह्ययमजेव शिदिति ॥
पाघ्राध्मास्थाम्नादाण्दृश्यर्त्तिसर्त्तिशदसदां पिबजिघ्र-
धमतिष्ठमनयच्छपश्यर्च्छधौशीयसीदाः ॥ ७८ ॥
पा घ्रा ध्मा स्था म्ना दाण् दृशि ऋति सर्ति शद् सद् इत्येतेषां पिब
जिघ्र धम तिष्ठ मन यच्छ पश्य ऋच्छ धौ शीय सीद इत्येते आदेशा भवन्ति
शिति परतः । पा । पिबति । घ्रा । जिघ्रति । ध्मा । धमति । स्था ।
तिष्ठति । म्ना । मनति । दाण् । यच्छति । दृशि । पश्यति । ऋति ।
ऋच्छति । सर्ति । धावति । शद् । शीयते । सद् । सीदति । पिबतिर्लघूप-
धगुणः प्राप्नोति सोऽङ्गवृत्ते पुनर्लुप्तावधिर्निष्टितस्येति न भवति । अथ वा
अकारान्तोयमादेश आद्युदात्तो निपात्यते । सर्तेर्वेगितायां गतौ धावादेशमि-
च्छन्ति । अन्यत्र सरति अनुसरतीत्येव भवति ॥
ज्ञाजनोर्जा ॥ ७९ ॥
ज्ञा जन इत्येतयोर्जादेशो भवति शिति परतः । जानाति । जायते ।
जनेर्दिवादिकस्य ग्रहणम् ॥