कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

द्वितीयोऽङ्कः ३५
न्यायवादी विकर्णोऽत्र भवद्भ्यो यद्यहं बहिः ।
तद्यूयं शतमेकोनं षट् च संप्रति पाण्डवाः ॥ ४४ ॥
दुर्योधनः— तदतिमुखतस्तव कतरः पन्थाः ?
विकर्णः—
यां मे बलः स बलवान्दलितप्रलम्बो
शिष्येषु सत्स्वपि महत्सु गदामदत्त ।
सा मे यदादिशति हस्ततलायतीर्णा
दुर्वृत्तखण्डनविधा मम सोऽत्र पन्थाः ॥ ४५ ॥
( समन्तादवलोक्य । )
क्षम्येकत्रासचिन्ताकुलमनसि नभःसिन्धुपुत्रे पवित्रे
द्रोणे द्राग्दग्धधु शुभ्रं छलयति शकुनौ शिक्षयत्यक्षशिक्षाम् ।
कर्णे कर्णान्तिकस्थं हसति कुरुपतौ दृष्टयः पाण्डवानां
द्रष्टुं दुःशासनं च क्षितिपतिटिलकं यान्ति धर्मात्मजं च ॥ ४६ ॥
( दुःशासनः 'हे द्रौपदि' [ २४।१ ] इत्यादि पठति । )
विकर्णः— ( विचिन्त्य । ) अहो उचितकारिता पाण्डवानाम् ।
आकृष्य कौरवकुमारबलं प्रचण्ड
मत्युल्लसन्ति गुरुरोपकृपायताराः ।
द्राग्दृष्टयो नृपतिसंसदि पाण्डवानां
दृष्ट्वा युधिष्ठिरमुखं पुनरापतन्ति ॥ ४७ ॥
( पुनरवलोक्य । ) अहो किमपि महारम्भं सभासदां क्षोभः ।
द्योतच्चूडामणीनां चलनझणझणत्कारिहारच्छटानां
प्रेङ्खोलत्कङ्कणालीकलकलमुखरैर्दोर्भिरुद्दामराणाम् ।
निःश्वासैः साट्टहासं किमिदमिदमितो वेल्लितभ्रूलतानां
संक्षोभो भूपतीनां निततमपि सभागर्भमन्धं रुणद्धि ॥ ४८ ॥
पुरोऽवलोक्य । ) अहो कौरवपतेराज्ञा । अहो सत्यता महीपतीनाम् ।