करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)

गणककुमुदकौमुदीटीकासमेतम् । १ ( १ )
अथ मध्यमचन्द्रानयनमाह-
अह्नां गणः शक्रगुणो विहीनःस्वात्यष्टिभागेन लवा-
दिरिन्दुः । अहर्गणात्खाभ्ररसाष्ट ८६०० भक्तादा-
प्तेन भागादिफलेन हीनः ॥ ८ ॥
*अह्नामिति । अस्योदाहरणार्थः-यथाहर्गणः १५९३१६
शक्रैश्चतुर्दशभिर्गुणितः २२३०४२४ स्वात्यष्टि १७ भागेन
शक्रगुणोऽहर्गणः , हीनः, अत्यष्टिभिः १७ सप्तदशभिर्भक्तो
लब्धेन पूर्ववदंशादिना १३१२०१ । २४ । ४२ शक्रगु-
णोऽहर्गणः २२३०४२४ हीनः २०९९२२२ । ३५ ।
१८ अथ संस्कारो यथाहर्गणात् १५९३१६ खाभ्ररसाष्ट-
षडशीतिशतैः ८६०० भक्तादाप्तेनांशादिना १८ । ३१ । ३०
पूर्वागतो २०९९२२२ हीनः २०९९२०४ । ३ । ४८
पूर्ववद्भगणादिः ५८३१ । १ । १४ । ३ । ४८ स्वक्षेपेण
१० । २९ । ५ । ५० युतश्चन्द्रो मध्यमः स्यात् । भगणः,
५८३२ । राश्यादिः ० । १३ । ९ । ३८ ॥ ८ ॥
अथोच्चानयनमाह-
गणो द्विधा गोभि ९ रिनाभ्रवेदै ४०१२ र्लब्धैक्य-
मंशादि भवेद्विधूच्चम् ।
गणोऽहर्गणः १५९३१६ द्विधा स्थानद्वये स्थाप्य
एकत्र गोभि ९ र्भक्तो लब्धमंशादिः १७७०१ । ४६ ।
४० अपरत्र गण १५९३१६ इनाभ्रवेदैर्द्वादशाधि-