करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)

( ७६ ) करणकुतूहलम् ।
१४।०।२३ उच्चम् ६।११।२।५६ पातः २।२६।२० चन्द्रे
रामबीजं कलाधर्णम् १५ रविमन्दफलमृणम् ०।२८।३६
स्पष्टोऽर्कः ३।०।६।३४ चन्द्रमंदफलं धनम् ४।४१।५० स्पष्ट
चन्द्रः २।२४।१।५७ पातः २।२६।५५ अयनांशाः १७।५७।
२० चरमलानि १०३ ऋणमतस्तिथिघटी एष्या २८।४६
दिनार्द्धम् १६।४३ दिनम् ३३।२६ रात्र्यर्द्धम् १३।१७
रात्रिः २६।३४ द्युदलगत्तघटीनामिति, दिनार्द्धम् १६।४३
गतघटी २८।४६ अनयोरन्तरं पश्चिमनतम् १२।३ चन्द्रस्य
सहचरत्वं तुल्यमेव यदा रात्रावमावास्यान्तो भवति तदा
रात्रिशेषघटीयुक्तमित्युक्तवन्नतं साध्यम् । अथ नतफलार्थं
नतविहीनहृतैरित्यादिना नतेन १२।३ खगुणा हीनाः १७।
५७ नतेनैव १२।३ गुणाः २१६ एभिः खशरभानुभुवः ११
२५० भक्ता लब्धम् ५२।५ दश १० रहितं जातो रविहरः
४२।५ असौ ४२।५ स्वदशांशेन ४।१२ हीनो जातोऽंशादि-
श्चन्द्रहरः ३७।५२ निजफलं निजहारहृतमिति सूर्यनतफलं
कलादि ०।४० चन्द्रनतफलं कलादि ७।२२ रवौ पश्चिमन-
तत्वाद्धनं नतफलसंस्कृतो रविः ३।०।७।१४ चन्द्रस्य पश्चि-
मनतत्वाच्चन्द्रे २।२४।१।७ ऋणं नतफलसंस्कृतश्चन्द्रः २।२३।
५३।४५। अथ भुक्तेर्नतफलानयनमाह रविगतिफलम् २।५५
हारेण ४२।५ हृतं फलं विकला ३ रविवृद्धौ संस्कृते जाता
रविगतिः ५६।५८ चन्द्रस्य गतिफलम् २९।१५ धनं हारेण
भक्तं लब्धं कलादि ०।४६ अपरकपालत्वाद्भुक्तौ ८१९।५०