सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)

करणकुतूहलम् (भास्कराचार्य द्वितीय - सुमेध हिन्दी व्याख्या सहित पञ्चाङ्ग एवं ग्रह-गणित)

Karanakutuhalam of Bhaskaracharya with Commentary

भास्कराचार्य द्वितीय (टीकाकार: पं. रामचन्द्र पाण्डेय) द्वारा

DevanagariHindipublished155 पृष्ठ

पृष्ठ 150, कुल 155 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 150

गणककुमुदकौमुदीटीकासमेतम् १०-( १५१ )
वत्। अथ चक्राथ इति क्षेपकरहितयोर्मध्यमार्कतमोर्मध्यसूर्य-
रहितयोर्मध्यमार्कतमोर्मध्यसूर्यपातयोर्भगणाद्यो योगो द्विघ्नः
द्विगुणीकृतः द्वियुक्तः कार्यः सप्तभिर्भाज्यः शेषं तेन गता वर्त-
मानस्य राश्याद्यं भुक्तं ब्रह्मादिकः पर्वेशः ब्रह्मशशीन्द्रकुवे-
रवरुणाग्नियमाश्च पर्वेशा इति यथा चन्द्रग्रहणे क्षेपरहितो
भगणाद्यो रविः ४३७।६।०।५१।३८ पात: २३।६
१४।३८।२५ अनयोर्योगः ४६१।०।१९।३८।३ द्वि-
गुणः ९२२।०।३१।१६।६ द्वियुक् ९२४ सप्त ७ भक्तं
शेषम् ० ब्रह्मतो गणनया सप्त गताः ब्रह्मा पर्वेशः
सूर्यग्रहणे भगणादिरविः ४१७।४।१।२१।१३ पात: २२
५।९।२४।१८ अनयोर्योगः ४३९।९।१०।४५।३१
द्विगुणः ८७९।६।२१।३१।२ द्वियुक्त ८८१।०।४३।२।
४ सप्त ७ भक्ते शेषम् ६ पर्वशो यमो ज्ञेयः ॥ ३ ॥
अथ ग्रन्थकृतस्यनामपूर्वकवर्णनमाह-
आसीत्सज्जनधाम्नि गेहविवरे शाण्डिल्यगोत्रो
द्विजःश्रौतस्मार्तविचारसारचतुरःसौजन्यरत्नाकरः॥
ज्योतिर्वित्तिलको महेश्वर इति ख्यातः क्षितौ स्वैर्गु-
णैस्तत्सूनुःकरणं कुतूहलमिदं चक्रे कविर्भास्करः॥४॥
इतीह भास्करोदिते ग्रहागमे कुतूहले।
विदग्ध-बुद्धिवल्लभे रवीन्दुपर्वसम्भवः ॥१०॥