सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 277, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 277

राजयोगाध्यायः ॥ ७ ॥ २५१
इदानीं लक्ष्मीयोगं तत्फलञ्चाह—
केन्द्र इति। भाग्येशे=नवमभावेशे, मूल-
त्रिकोणस्थे, वा परमोच्चगे सति केन्द्रे व्य-
वस्थिते, लग्नाधिपे=जन्मलग्नेशे, बला-
ढ्ये=स्थानादिवीर्य्युते च लक्ष्मीयोगः स्या-
दिति मनीषिभिरीरितः=कथितः। तथाहि-
परमोच्चगते केन्द्रे भाग्यनाथे शुभेक्षिते ।
लग्नाधिपे बलाढ्ये तु लक्ष्मीयोग इतीरितः॥
जातकादेशे ।


[कुंडली १: लक्ष्मीयोगः]

  • लग्न (१): ल.
  • चतुर्थ भाव (४): बृ. ५°
  • नवम भाव (९): ९
  • दशम भाव (१०): मं. १०
  • मध्य: लक्ष्मीयोगः

एवं च—स्वर्क्षोच्चे यदि कोणकण्टकयुतौ भाग्येशशुक्रावुभौ लक्ष्म्याख्यः ।
इति फलदीपिकायाम् ।
लक्ष्मीयोगस्य फलञ्च सरलार्थेन 'गुणाभिराम' इति श्लोकेनोक्तमिति ॥१५२-१५३॥
यदि भाग्येश परमोच्चमें या मूलत्रिकोणमें होकर केन्द्रमें स्थित हो और लग्नेश बलवान्
हो तो वह 'लक्ष्मीयोग' होता है ॥ १५२ ॥
इस लक्ष्मी योगमें जातक सुन्दर गुणवाला, बहुत देशका स्वामी, विद्या और कीर्तिसे
युक्त तथा कामदेवके सदृश सुन्दर रूपवाला, दश दिशाओंमें राजोंसे पूजनीय, श्रेष्ठ राजा
और बहुत स्त्री तथा पुत्रवाला होवे ॥ १५३ ॥
अथ कुसुमयोगः ।
स्थिरलग्ने भृगौ केन्द्रे त्रिकोणोन्दौ शुभेतरे ।
मानस्थानगते सौरे योगोऽयं कुसुमो भवेत् ॥ १५४ ॥
दाता महीमण्डलनाथवन्द्यो भोगी महावंशजराजमुख्यः ।
लोके महाकीर्तियुतः प्रतापी नाथो नराणां कुसुमोद्भवः स्यात् ॥१५५॥
इदानीं कुसुमयोगं तत्फलञ्चाह-स्थि-
रलग्न इति । स्थिरलग्ने=२, ५, ८, ११
एतदन्यतमराशौ व्यवस्थिते भृगौ=शुक्रे,
केन्द्रे गतवति, शुभेतरे = नवमभावरहिते,
त्रिकोणोन्दौ=त्रिकोणगतचन्द्रे, ( त्रिकोण-
शब्देन पञ्चमनवमौ भावौ गृह्येते तत्र
'शुभेतरे' इत्यनेन पञ्चमभाव एवावशिष्ट-
स्तेन चन्द्रे पञ्चमभावगते इत्यर्थः ) सौरे=
शनैश्चरे मानस्थानगते = दशमभावमुपगते


[कुंडली २: कुसुम योगः]

  • लग्न (२): शु.
  • द्वितीय भाव: ३
  • तृतीय भाव: ४
  • चतुर्थ भाव: ५
  • पञ्चम भाव (६): चं.
  • षष्ठ भाव: ७
  • सप्तम भाव: ८
  • अष्टम भाव: ९
  • नवम भाव: १०
  • दशम भाव (११): शः
  • एकादश भाव: १२
  • द्वादश भाव: १
  • मध्य: कुसुम योगः ।

सति अयं योगः कुसुमः' भवेत् । तत्फलञ्च स्पष्टमेव ॥ १५४-१५५ ॥
स्थिर लग्नमें शुक्र केन्द्रमें हो, चन्द्रमा शुभतर त्रिकोणमें हो याने ५ वें भावमें हो और
शनि दशवें हो तो यह "कुसुम" योग होता है ॥ १५४ ॥
कुसुम योगमें उत्पन्न जातक दानी, राजा से पूजित, भोगी, उत्तम कुलमें उत्पन्न, राजे में
मुख्य, समस्त लोकोंमें यशस्वी, प्रतापी राजा होता है ॥ १५५ ॥
अथ पारिजातयोगः ।
विलग्ननाथस्थितराशिनाथस्थानेश्वरो वाऽपि [तदंशनाथः ।
केन्द्रत्रिकोणोपगतो यदि स्यात्स्वतुङ्गगो वा यदि परिजातः ॥ १५६ ॥