जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Here is the transcription of the page:

आयुर्दायाध्यायः ॥५॥ १६३
अभ्रम्भव्रवायुध्वजो ज्वरामयकृतस्तूदङ्मुखत्वाद्राष्टमे सूर्यार्थेनिधने चरादिषु परस्वाध्वप्रदेशेष्विति ।
शैलाग्राभिहतस्य सूर्यकुजयोर्मृत्युः खबन्धुस्थयोः कूपे मन्दशशाङ्कभूमितनयैर्बन्ध्वस्तकर्मस्थितैः।
कन्यायां स्वजनाद्विमोष्णकरयोः पापग्रहैर्दृष्टयोः स्यातां यद्युभयोदयोऽर्कशशिनौ तोये तदा मज्जितः
मन्दे कर्कटगे जलोदरकृतो मृत्युर्मृगाङ्गे मृगे शस्त्राग्निप्रभवः शशिन्यशुभयोर्मध्ये कुजर्क्षे स्थिते ।
कन्यायां रुधिरोत्यशोषजनितस्तद्वत्स्थिते शीतगौ। सौरर्क्षे यदि तद्वदेव हिमगौ रज्ज्वग्निपातः कृतः।
बन्धादीननवमस्ययोरशुभयोः सौम्यग्रहादृष्टयोर्द्र्रेष्काणैश्च सपाशसर्पनिगडैश्छिद्रस्थितैर्बन्धनतः ।
कन्यायामशुभान्वितेऽस्तमयगे चन्द्रे सिते मेषगे सूर्ये लग्नगते च विद्धि मरणं स्त्रीहेतुकं मन्दिरे॥
शूलोद्भिन्नतनुः सुखेऽवनिसुते सूर्येऽपि वा स्वे यमे सप्रक्षीणा हिमांशुभिश्च युगपत् पापैस्त्रिकोणायगैः।
बन्धुस्थे च रवौ वियत्यवनिजे क्षीणेन्दुसंवीक्षिते काष्ठेनाभिहतः प्रयाति मरणं सूर्यात्मजेनेक्षिते ॥
रन्ध्रास्पद्राष्ट्रहिबुकैर्र्लगुडाहताङ्गः प्रक्षीणचन्द्ररुधिरार्कदिनेशपुत्रैः ।
तैरेव कर्मनवमोदयपुत्रसंस्थैर्धूमाग्निबन्धनशरीरनिकृन्तनान्तः ॥ ६ ॥
बन्ध्वस्तकर्मसहितैः कुजसूर्यमन्दैर्निर्याणमायुधशिखिक्षितिपालकोपैः ।
सौरेन्दुभूमितनयैः स्वसुखास्पदस्यैर्ज्ञेयः क्षतकृमिकृतश्च शरीरघातः ॥ ७ ॥
खस्थेऽर्केऽवनिजे रसातल गते यानप्रपाताद्वधो यन्त्रोत्पीडनजः कुजेऽस्तमयगे सौरेन्दिनाभ्युद्गमे।
विण्मध्ये रुधिरार्कशीतकिरणैर्जूकाजसौरर्क्षगैर्या तैर्विगलितन्दुसूर्यरुधिरैर्व्योमास्तबन्ध्वाहयान् ॥ ८॥
वीर्य्यान्वितवक्रवीक्षिते क्षीणेन्दौ निधनस्थितेऽर्कजे ॥
गुह्योद्भव रोगपीडया मृत्युः स्यात् कृमिशस्त्रदाहजः ॥ ६ ॥
श्रस्ते रवौ सरुधिरे निधनेऽर्कपुत्रे क्षीणे रसातल गते हिमगौ खगान्तः ॥
लग्नात्मजाष्टमतपःस्थिनभौममन्दचन्द्रैस्तु शैलशिखराशनिकुड्यपातः ॥ १० ॥
द्वाविंशः कथितस्तु कारणं द्रेष्काणो निधनस्य सूरिभिः ।
तस्याधिपतिर्भूपोऽपि वा निर्याणं स्वगुणैः प्रयच्छति ॥ ११ ॥
होरानवांशकप्रयुक्तसमानभूमौ योगेक्षणादिभरतः परिफल्प्यमेतत् ॥
मोहस्तु मृत्युसमयेऽनुदितांशतुल्यः स्वेशेक्षिते द्विगुणितस्त्रिगुणः शुभैश्च ॥ १२ ॥
दहनजलविमिश्रैर्भस्मसंक्लेदशोषैः निधनभवनसंस्थैर्व्यान्नवर्गैर्विडम्बः ।
इति शवपरिणामश्चिन्तनीयो यथोक्तः पृथुबिरचितशास्त्राद् गत्यनूकादि चिन्त्यम् ॥ १३ ॥
गुरुदृढपतिशुकौ सूर्यभौमौ यमज्ञौ विधुघपितृपितरश्वो नारकीयांश्च कुर्युः ।
दिनकरशशिवीर्याधिष्ठितात् त्र्यंशनाथात् प्रवरसमनिकृष्टास्तुङ्गहासादनूके ॥ १४ ॥
गतिरपि रिपुरन्ध्रत्र्यंशपोऽस्तस्थितो वा गुरुरथरिपुकेन्द्रच्छिद्रगः स्वोच्चसंस्थः ।
उदयति भवनेऽन्त्ये सौम्यभागे च मोक्षो भवति यदि बलेन प्रोज्झितास्तत्र शेषाः ॥ १५॥
एषां श्लोकानां व्याख्या भट्टोत्पलकृता विलोक्याः । अत्र भूयस्त्वभयान्न
लिखिता इति ॥
पारिजाते सुधा टीका कपिलेश्वररचिता । आयुर्दायाह्वयेऽध्याये पञ्चमे पूर्णतां गता ॥ ५ ॥
सूर्य आदि नव ग्रहों की कृपा से मैं (वैद्यनाथ दैवज्ञ) ने निसर्गायु प्रभृति विविध
आयुकी स्पष्टीक्रिया, और मृत्यु दशाके भेदों को इस पांचवे अध्यायमें वर्णन किया।
(सु० ज्ञा० कार) ॥ १२५ ॥
इति श्रीवैद्यनाथदैवज्ञविरचिते जातकपारिजाते आयुर्दाषाख्ये पञ्चमोऽध्याये
'विमला' हिन्दी टीका समाप्ता ॥ ५ ॥