सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 134, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 134

१०८ सटीकजातकपारिजाते-
अथ अष्टादशेऽब्दे मृत्युः ।
परस्परक्षेत्रसमन्वितौ वा रन्ध्रेशलग्नाधिपती न सौम्यौ ॥
रिःफारिभे वा गुरुणा वियुक्ते त्वष्टादशाब्दे निधनं प्रयाति ॥ ५८ ॥
रन्ध्रेशोऽष्टमेशः, लग्नाधिपतिर्लग्नेशस्तौ न सौम्यौ=पापौ वा शुभग्रहयोगरहितौ वा
परस्परक्षेत्रसमन्वितौ लग्नेशोऽष्टमेशगृहे तथाऽष्टमेशो लग्नेशगृहे स्थितः, अथवा तावेव
गुरुणा वियुक्त=बृहस्पतिरहिते रिःफारिभे=षष्ठे द्वादशे वा भावे भवेतां तदा जातस्त्वष्टाद-
शाब्दे निधनं=मरणं प्रयाति ॥ ५८ ॥
लग्नेश-अष्टमेश दोनों पापग्रह हों, परस्पर एक दूसरेके गृहमें हों, वा १२ या ६ ठें हों
गुरुसे वियुक्त हों तो वह बालक १८ वें वर्षमें मरे ॥ ५८ ॥
अथ सद्यो मृत्युः ।
जीवांशकस्थिते मन्दे राहुणा च निरीक्षिते ॥
देहाधिपे शुभादृष्टे जातः सद्यो विनश्यति ॥
अथ १९ वर्षे मृत्युः ।
तदीशस्तुङ्गभागस्थश्चेदायुरेकोनविंशतिः ॥ ५९ ॥
यत्र तत्र मन्दे = शनौ जीवस्य = बृह-
स्पतेः (९।१२) अंशके=नवांशे स्थिते राहुणा
निरीक्षिते च देहाधिपे = लग्नेशे शुभादृ-
ष्टे=शुभग्रहैरनवलोकिते जातो बालः सद्यः =
जातमात्र एव विनश्यति = म्रियते ।
अथास्मिन्योगे तदीशः = लग्नेशो यदि
तुङ्गभागः = उच्चांशगतो भवेत्तदा तस्यैको-
नविंशति-(१९) वर्षाण्यायुर्भवत्यनन्तरं म्रियते ॥
बृहस्पतिके नवांशमें शनि हो उसे राहु देखता हो और लग्नेश शुभग्रहोंसे अदृष्ट हो तो
वह बालक जन्म लेते ही मरे । यदि उसका स्वामी उच्चराशिमें हो तो १९ वर्ष
उसकी आयु होवे ॥ ५९ ॥
अथ २० वर्षे मृत्युः ।
केन्द्रेषु पापेषु निशाकरेण सौम्यग्रहैरीक्षणवर्जितेषु ॥
षष्ठाष्टमे वा यदि शीतरश्मौ जातः सुखी विंशतिवत्सरान्तम् ॥ ६० ॥
केन्द्रेषु ( १।४।७।१० ) यथासम्भवं
विद्यमानेषु पापग्रहेषु निशाकरेण = चन्द्रेण
तथान्यैः शुभग्रहै-(बु.गु.शु.) श्चेक्षणवर्जि-
तेषु=अनवलोकितेषु, वा यदि शीतरश्मौ =
चन्द्रे लग्नात् षष्ठेऽष्टमे वा विद्यमाने (केन्द्रेषु
पापेषु च) जातकः विंशतिवत्सरान्तं सुखी
भवति, तदनन्तरं मरणमेतीति ॥ ६० ॥
केन्द्रोंमें पापग्रह हों उन्हें चन्द्रमा तथा शुभग्रह न देखते हों, या यदि चन्द्रमा छठें वा
८ वें स्थानमें हो तो वह बालक उत्पन्न होनेपर २० वर्षके भीतर सुखी रहे, बादमें
मरे ॥ ६० ॥