जैमिनीय ब्राह्मण (सामवेद का प्राचीनतम गूढ़ ब्राह्मण ग्रन्थ - सरस्वती विहार संस्करण)
Jaiminiya Brahmana of the Samaveda with Commentary
महर्षि जैमिनि (सम्पादक: प्रो. रघुवीर एवं लोकेश चन्द्र) द्वारा
पृष्ठ 78, कुल 106 में से
संदर्भ में पढ़ें७० ] जैमिनीयब्राह्मणम् [ १.२६५
श्रोत्रियेणास्माद् आजायते श्रवणीयः । अथ यो वाग् अनुष्टुब् इति विद्वान् उद्गायति शस्तोद्गाता वाचोराद्ध्या॑ अस्माद्
आजायते—॥ २६१ ॥८
१ कोशेषु ॰ती ४ र व श तं ६ कोशेषु दृष्ठा॑
२ र व व श निधानता ल नीष्पातं ५ ? य व श अंडीतं र उहितं ७ ? र वा नोराद्ध्या॑ व श वानोराद्ध्या॑
३-३ श निर्वचतिद्रिपं ल अभ्रीतं ८ र ॥ १७ ॥
—समेथैः ॥ कुरुपञ्चाला ह ब्रह्मोद्यम् ऊदिरे । ते ह पञ्चालाः कुरून् पप्रच्छुः
एवं॑ ह्य् एतत् कुरुपञ्चाला अविदुः । तस्मात् कुरुपञ्चालेषु किं वयं तद् यज्ञे ऽकुर्म येनास्मासु सर्वैर् वीरैस् सह वीर आजा-
सर्वैर् वीरैस् सह वीर आजायते । अथ यर्ह्य् एतद् उदन्ताः पुरा यत इति । तद् ध न प्रत्यूचुः । तेन हैनाञ् जिग्युः । ते यत्
नावेदिषुस् तस्माद् उदन्तेषु पुरा सर्वैर् वीरैस् सह वीरो नाजायत । प्रत्यवक्ष्यन् यस्माद् वयम् एवंविदश् च स्म एवंविदश् च
अथ यत इदम् उदन्तान् एवंविदश् च सचन्त एवंविदश् चैनान् नो याजयन्ति तेनास्मासु सर्वैर् वीरैस् सह वीर आजायत इति ।
याजयन्ति ततो हार्वाचीनम् उदन्तेषु सर्वैर् वीरैस् सह वीर सर्वैर् ह वा अस्माद् वीरैस् सह वीर आजायते य एवं वेद ॥
आजायते ॥ तद् आहुर् विगेया पुरा न विगेया इति । विगेया इत्य्
आहुः—॥ २६२ ॥५
१ र व श संतेय ल संहेय ३ य लव श ॰पा॑ ५ र ॥ १८ ॥
२ र लव श अधिपाठः वेद ४ कोशेषु ॰पा॑
—कुरवः ॥ एव तद् आहृत्य ब्रह्मण्य् अनक्ति ॥
गायत्रं वै प्रातःसवनं त्रैष्टुभं माध्यंदिनं सवनं जागतं तृतीय- अथ यज् जगतीं गायति—विड् वै जगती । एतानि वै विशि
सवनम् । तद् एवानुष्टुब् अन्वायत्ता । स यद् गायत्रे सति शिल्पानि गोऽश्वं हस्तिहिरण्यम् अजाविकं व्रीहियवास् तिलमा-
प्रातःसवने गायत्रीं गायति—ब्रह्म वै गायत्री ब्रह्म प्रातःसवनं— षास् सर्पिः क्षीरं रयिः पुष्टिः—तान्य् एव तद् आहृत्य ब्रह्मण्य्
स्व एव तद् आयतने ब्रह्म दधाति ॥ अनक्ति ॥
अथ यत् त्रिष्टुभं गायति—क्षात्रं वै त्रिष्टुप् । एतानि वै क्षत्रे तद् एवानुष्टुब् अन्वायत्ता । अथ यद् अनुष्टुभं गायति—आनु-
शिल्पानि हस्तिनिष्को ऽश्वतरीरथो ऽश्वरथो रुक्मः कंसः—तान्य् ष्टुभो वै शूद्रः—शूद्राद् एव तद् आहृत्य ब्रह्मण्य् अनक्ति
॥ २६३ ॥१
१ र ॥ १९ ॥
तद् यथा तूष्णीं कशनैर् विहन्याद् एवम् एवैतानि सर्वाणि ब्रह्मौवैव तद् एतान्यू उभयतश् शिल्पानि परिगृह्णाति । ब्रह्मणा
शिल्पान्य् आहृत्य ब्रह्मण्य् अनक्ति । तस्माद् विगेया इति ॥ हैनम् एतान्यू उभयतश् शिल्पानि परिगृहीतान्यू उपतिष्ठन्ते
यतो ह वा इदम् एता विगीयन्ते ततो ऽहेदं ब्राह्मणा जीयन्ते । य एवं वेद ॥
अथ यर्ह्य् एता नै विजगुर अथाह्या ह ब्राह्मणा आसुः । एकापह्वां- न विगेया इत्य् आहुः पञ्चालाः । स्वयं विगीता वा एता यद् धुरः ।
देवा हवार्शर्त एकाकटे वशे हस्त्यै अमथित्वा सर्थ्ययज्ञः पौलु- अनुसवनं वा एता विगायान्न् अभ्यारोहति । अथ यद् एनान्
षिर याति । अथ यत इदम् एता विगीयन्ते ततो हैतानि२ पापी कीर्तिर् अनुतिष्ठति व्यगासिषुर् इति । यौ वै युध्येते याव्
शिल्पानि ब्राह्मणेष्व् अधिगम्यन्ते ॥ ऋतीयेते ताव् आहुर् व्यगासिषाम् इति । अथो ये राष्ट्रे व्यवभि-
गायत्रीं पुरस्ताद् गायति गायत्रीम् उपरिष्टात् । ब्रह्म वै गायत्री । न्दाने—॥ २६४ ॥१०
१-१ ल हैतानि शिल्पानि ब्राह्मणेष्व- अद्दम्रमासत ७ य रव श हैतानि
धिगम्यन्ते यच्चैतानि ४ ? ल ववंशे ८ र राधे
२ ? र ॰ह्यं ल ॰इचां ५ ? ल इसमद