हस्त्यायुर्वेद: गजशास्त्र (पालकाप्य मुनि - सम्पूर्ण गज-चिकित्सा, शरीर-रचना एवं मत्त-गज प्रबन्धन)

वारणा भवन्ति । मुद्गक्षणाधुत्कर्णकवातगतिवातानाहस्कन्दपाण्डुरोगगलग्रह-
हस्तग्रहगुल्महृदयरोगगात्रापरसगदामन्यास्तम्भेषु च गजे तैलयुक्तं दद्यात् ।
अनुपानं च प्रसन्नां फाणितयुक्तां दद्यात् । यदा तु हेमन्तशिशिरवसन्तेषु
भूयिष्ठश्लेष्माणो भवन्ति । मन्यास्तम्भश्लेष्माशिरोरोगाभिष्यन्दगलरोगकृमि-
कोष्ठपिटकातीसारव्रणदद्रूकण्डूश्वयथुविकारिणां त्रिफला त्रिकटुकविडङ्गचूर्ण-
संसृष्टं लशुनं दद्यात् । अनुपानं च सुखोष्णोदकमजाक्षीरमरिचचूर्णसंसृष्टं
दद्यात् । यदा तु शरद्ग्रीष्मकालयो रक्तपित्तबाहुल्यं वारणानां भवति घर्म-
दाहश्च विषमदमत्तगत्तस्विन्नदेहेभ्यश्च मृद्वीकाशर्कराचूर्णसंसृष्टं लशुनं दद्यात् ।
अनुपानं च मृद्वीकाशर्कराचूर्णसंयुक्तं क्षीरं दद्यात्