हस्त्यायुर्वेद: गजशास्त्र (पालकाप्य मुनि - सम्पूर्ण गज-चिकित्सा, शरीर-रचना एवं मत्त-गज प्रबन्धन)
Hastyayurveda Gajashastra of Palakapya Muni with Commentary
पालकाप्य मुनि (सम्पादक: पं. शिवदत्त शर्मा) द्वारा
पृष्ठ 606, कुल 742 में से
संदर्भ में पढ़ेंHere is the line-by-line transcription of the Sanskrit text from the page:
४ स्नेहविध्यध्यायः ] हस्त्यायुर्वेदः । ५८७
प्रशान्तिमुपगच्छन्ति, वक्षसश्च बलशुद्धिमनुजनयति, पूर्वकायः प्रबली भवती-
त्येतदनुभक्तिकं स्नेहपानमुपदिशन्त्याचार्याः ॥
अत ऊर्ध्वं षडृतुविभागजं स्नेहपानविधिमनुव्याख्यास्यामः ॥
यदा तु ग्रीष्मे-विततमयूखः सविता मध्यमकोष्ठमुपगतो भवति, तदा वायुः
प्रबलो भवति । खरपरुषोष्णभावात्कालस्य तद्वायुरभिभवति, तदा तु वार-
णानां नानाविधलिङ्गवेदनाश्च विकारान्कुरुते । तदा तैलमसंस्कृतं त्रिभागज-
लसंयुक्तं मासमेकं खेजाकमथितमच्छं दापयेत्पूर्वाह्ने । ततः प्राप्ते मध्याह्ने
चावगाह्य यथा चतुर्गुणसंयुक्तं तृणमुपयोजयेत्, विधां (*चास्मै यथावत्प्रमाण-
विहितां दद्यात् । मृत्तिकारक्षणं च विशेषतः कार्यम् । एतदुपयोजयेत्