हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

३] • पृथ्वीराजसंग्रामवर्णनं २३
तमश्वमारूढममुं विभाव्य शकात्तचित्ता अथ तौर्यिकास्ते ।
अवीवदन् वीरवरप्रियाणि मृदंगभेरीपटहादिकानि ॥ ५९ ॥
अभ्युन्नतांभोधरधीरगार्जि—वितार्जनं तूर्यरवं निशम्य ।
प्रनर्तितुं बर्हणवद्ववृत्ते तार्क्ष्यं विलक्षः क्षणमास भूपः ॥ ६० ॥
भज स्थिरत्वं व्रज मा विषादं इत्युक्तिभाजो यवना जवेन ।
किं कार्यता मूढममुं तयास्थ मवेष्टयन् द्राक् चटका इवाहिं ॥ ६१ ॥
भुवं स्पृशन् दक्षिणपादजानुं—गुष्ठेन चाकुंचितवामपादः ।
वहन् कृपाणावरशं च हस्ते ज्योत्स्न्य सप्तेनिषसाद भूमौ ॥ ६२ ॥
भंग्या ध्रुवः कांश्चन कांश्चिदुग्रा—सैर्बलनैः कांश्चन सिंहनादैः ।
वित्रासयन् चित्रविधायि युद्धं चिराय चक्रे भटचक्रशक्रः ॥ ६३ ॥
पृष्ठे शकस्तावदुपेल्य कश्चित्प्रक्षिप्य कंठे धनुर्राततन्यं ।
अपीपतद्द्पतिमाशु पश्चात् संभूय सर्वे तरसा बबंधुः ॥ ६४ ॥
अथ स धरणिकांतः सद्गुणाली निशांतः
प्रतिहतखलजातः प्रौढराढावदातः ॥
विधिविलसितयोगादाप्तबंधः शकेन्द्रात्
द्विरपि रतिमहासीद्भोजने जीवने च ॥ ६५ ॥
यवनाधिपदेशमनुप्रहितं विभुनै[व] पुरोदयराजभटं ।
समुपेतमवेक्ष्य तदा शकराट् प्रविवेश पुरीमुररीकृतभीः ॥ ६६ ॥
कष्टं निशम्योदयराज ईशितुः प्राप्तं तथा नाह मभूव मित्यथ ।
मूर्धानमुच्चैरधुनोन्मुहुर्मुहुः शल्यं तदुद्धर्तुमिव स्वतो हृदः ॥ ६७ ॥
संत्यज्यैनं व्यसनपतितं स्वामिनं चेद्व्रजामि
व्रीडां व्रीडा कलयति तदा गौडगोत्रे सुखं मे ।
इत्थं ध्यात्वा शकपतिपुरीं संनिरुध्याभितोसौ
तस्थौ पक्षद्वयमनुदिनं युध्यमानो हठेन ॥ ६८ ॥
म्लेच्छावनीपमिममेवमन्यदा कश्चिज्जगाद सविषादमानसः ।
त्वामेष कोऽमुचदनेकशो रणे त्वं नैकवेळमपि हा जहास्यमुम् ॥ ६९ ॥