गोभिल गृह्यसूत्रम् (सामवेद कौथुम-राणायनीय शाखा - मुकुन्द शर्मा सटीक)

पूर्वा माता लाजानादाय भ्राता वा वधूमाक्रामयेदश्मानं
दक्षिणेन प्रपदेन ॥ ३ ॥
पूर्वा-पूर्वदिगवस्थिता । माता-प्रकृतत्वाद्वध्वाः । भ्राता वा तस्या एव ।
पूर्वदिगवस्थित एव सव्यहस्तेन लाजानादाय लाजपूर्णं शूर्पं कृत्वा-आदाय ।
दक्षिणहस्तेन वधूं दक्षिणेन प्रपदेन पादाग्रेण(१) । अश्मानं-शिलापुत्रकम्
आक्रामयेत् । केचित्तु-पूर्वा वह्वीनां मातृणां प्रथमेति व्याचक्षते तन्न मातृबहु-
त्वस्यासार्वत्रिकत्वात् ॥ ३ ॥
पाणिग्राहोजपति “इममश्मानमारोहे”ति ॥ ४ ॥ (मं०ब्रा०२।१।१)
स्पष्टार्थम् । मन्त्रस्तु—
“इममश्मानमारोहाश्मेव त्वं स्थिरा भव ।
द्विषन्तमपबाधस्व मा च त्वं द्विषतामधः” ॥ ३ ॥ इति ।
अस्यार्थः—हे कन्यके! त्वम् ‘इमं’ पुरःस्थम् ‘अश्मानं’ दृषत्पुत्रम् । ‘आ-
रोह’ आक्राम । किञ्च ‘अश्मेव’ पाषाणवत् ‘त्वं स्थिरा भव’ । ततश्च ‘द्विष-
न्तम्’(२) शत्रुम् ‘अपबाधस्व नितान्तं पीडय । ‘त्वञ्च’ ‘द्विषताम्’ ‘अधः’
पादतले ‘मा’ “भू”रिति शेषः(३) ॥ ४ ॥
सकृत्संगृहीतं लाजानामञ्जलिं भ्राता वध्वञ्जलावावपति ॥ ५ ॥
सकृत्-एकवारं संगृहीतम्-सम्यग्गृहीतम् । अविकिरन्निति यावत् ।
लाजानामञ्जलिम् अञ्जलिपरिमितन् लाजान् । भ्रातेत्यनन्तरं “माता(४)
वे”ति शेषः ॥ ५ ॥
तमुं सोपस्तीर्णाऽभिघारितमग्नौ जुहोत्यविच्छिन्दत्यञ्जलिम् “इय-
न्नार्युपब्रूते” इति ॥ ६ ॥ (म० ब्रा० २।१।२)
[L2