गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

७६ आयुर्वेदौयग्रन्थमाला । [ चूर्णाधिकारः
हृत्कण्ठनासावदनप्रवोधं करोति सन्दीपयते च वह्निम् ।
तृतीयं लवङ्गाद्यं चूर्णम् ।
लवङ्गकङ्कोलवणावराङ्गातालीसचव्यत्रुटिग्रन्थिकौन्त्यः ।
शृङ्गेलवालुं लवली तुरङ्गी सकेसरा सोषणपत्रिका च ॥ ६१ ॥
द्विदाडिमं तिन्तिडिकोलमम्लं रोध्रत्वचा तूणभवं च तैलम् ।
कर्शांशमानानि पलं च शुण्ठ्याः सिता समांशा कलचन्द्रसंज्ञः ६२
लवङ्गनामा रुचिषक्तिदाता सुगन्धी हृद्यः क्षयरोहन्ता ।
बलाग्निसंवर्धन एष चूर्णो वरः प्रयोज्यो नृपतेर्हिताय ॥ ६३ ॥
रक्तपित्ते चन्दनाद्यं चूर्णम् ।
चन्दनं नलदं रोध्रमुशीरं पद्मकेसरम् ।
नागपुष्पं तथा बिल्वं भद्रमुस्तं सशर्करम् ॥ ६४ ॥
ह्रीवेरं चैव पाठा च कुटजस्य फलं त्वचम् ।
शृङ्गवेरं चातिविषा धातकी च रसाञ्जनम् ॥ ६५ ॥
आम्रास्थि जम्बूसारं च तथा मोचरसोद्भवम् ।
नीलोत्पलं समङ्गा च सूक्ष्मैला दाडिमत्वचः ॥ ६६ ॥
चतुर्विशतिरेतानि समभागानि कारयेत् ।
तन्दुलोदकसंयुक्तं क्षौद्रेण सह योजयेत् ॥ ६७ ॥
चलतां चामगर्भाणां स्तम्भनं परमुच्यते ।
अश्विभ्यां विहितं पूर्वं रक्तपित्तविनाशनम् ॥ ६८ ॥
हितं लोहितपित्तिनामर्शस्सु लोहितेषु च ।
मूर्च्छातमोपसृष्टानां तृषार्तानां च दापयेत् ॥ ६९ ॥
प्रतिश्याये व्योषादिचूर्णम् ।
व्योषचित्रकतालीसतन्तिडीकाम्लवेतसैः ।
अजाजीचव्यतुल्यांशैरेलात्वक्पत्रपादिकैः ॥ ७० ॥
१ 'कर्मूवलीसंभूतं तोयं तूणोद्भवं विदुः । महाभिकरं तच्च दन्तदार्ढ्यकरं
परम् ॥' इति हस्तलिखितपुस्तके टिप्पणमुपलभ्यते ।