गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

३.] गदनिग्रहः । ७१
एरण्डतैलसंयुक्तं सद्यो लिह्यात्ततो नरः ।
बिडालपदकं चापि पिवेदुष्णेन वारिणा ॥ १६ ॥
श्वासं हन्यात्तथा शोषमर्शसि च भगन्दरम् ।
हृच्छूलं पार्श्वशूलं च बस्तिशूलमरोचकम् ॥ १७ ॥
प्लीहकासप्रमेहांश्च कामलां पाण्डुरोगताम् ।
आमवातमुदावर्त्तमन्त्रवृद्धिं गुदकृमीन् ॥ १८ ॥
हन्याच्च ग्रहणीरोगान् ये मया परिकीर्तिताः ।
महाज्वरोपसृष्टानां भूतोपहतचेतसाम् ॥ १९ ॥
अप्रजानां च नारीणां प्रजावर्धनमेव च ।
विजयं नाम चूर्णेदं सर्वव्याधिहरं परम् ॥ २० ॥
वातरोगे अजमोदाद्यं चूर्णम् ।
अजमोदमरिचपिप्पलिविडङ्गसुदारुचित्रकशताह्वाः ।
सैन्धवपिप्पलिमूलं भागा नवस्य पलिकाः स्युः ॥ २१ ॥
शुण्ठी दशपलिका स्यात्पलानि तावन्ति वृद्धदारुकस्यापि ।
अभया पलानि पञ्च सर्वाण्येकत्र कारयेच्चूर्णम् ॥ २२ ॥
समगुडवटकानदतस्तच्चूर्णं कोष्णवारिणा पिबतः ।
नश्यन्त्यामानिलजाः सर्वे रोगाः सुदारुणाः शीघ्रम् ॥२३॥
विश्वाचीप्रतूनीतूनीरोगाश्च गृध्रसी चोग्रा ।
कटिपृष्ठगुदस्फुटनं स्फुटनं चैवास्थिजङ्घयोस्तीव्रम् ॥ २४ ॥
श्वयथुः स्तब्धोऽङ्गसन्धिषु ये चान्ये चामवातसंभूताः ।
सर्वे प्रयान्ति नाशं तम इव सूर्यांशुविध्वस्तम् ॥ २५ ॥
क्षुद्बोधमरोगित्वं स्थिरयौवनतां च वलीपलितनाशम् ।
कुरुते च तदभ्यासाद्बहूनन्यानपि गुणांश्च ॥ २६ ॥
वातरोगे आभाद्यं चूर्णम् ।
आभा रास्ना गडूची च शतावर्यां महौषधम् ।
शतपुष्पाऽश्वगन्धा च हपुषा वृद्धदारकम् ॥ २७ ॥