गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

६.] गदनिग्रहः । १८३
निष्कास्य पूर्वचूर्णं तु नवं तत्र नियोजयेत् ।
नाम्ना मूलासवो ह्येष रोगराजनिकृन्तनः ॥ २०७ ॥
श्वासामवातविध्वंसी पाण्डुप्रीहोदरापहः ।
कृमिगुल्मप्रमेहाणां नाशनो वह्निदीपनः ॥ २०८ ॥
धातुक्षये भृङ्गराजासवः ।
भृङ्गराजरसद्रोणं गुडस्य द्वितुलां तथा ।
हरीतकीनां प्रस्थार्धं स्निग्धे भाण्डे निवेशयेत् ॥ २०९ ॥
पक्षादूर्ध्वं पिबेदेनं मात्रया च यथाबलम् ।
जाते ह्यस्मिन्पुनर्दत्त्वा पिप्पल्याश्च पलद्वयम् ॥ २१० ॥
जातीफलं लवङ्गानि त्वगेलापत्रकेसरम् ।
धातुक्षयं जयेत्पीतः कासं पञ्चविधं तथा ॥ २११ ॥
कृशानां च महापुष्टिं कुरुते च महाबलम् ।
कामवृद्धिं करोत्येव वन्ध्यानां पुत्रदो भवेत् ॥ २१२ ॥
भगन्दरे गुग्गुल्वासवः ।
शतं हरीतकीनां तु बिभीतकशतं तथा ।
प्रस्थमामलकानां च गुग्गुलोश्च चतुष्पलम् ॥ २१३ ॥
त्वगेलापिप्पलीमूलचव्यचित्रकदीप्यकम् ।
तालीसपत्रत्रिकटुमुस्तकेसरकट्फलम् ॥ २१४ ॥
जलद्रोणे विपक्तव्यं पादशेषे जले ततः ।
धातक्याः प्रस्थमेकं तु तथा गुडशतद्वयम् ॥ २१५ ॥
द्राक्षादाडिमखण्डानां भागान्दशपलोन्मितान् ।
सर्वमेतत्समालोड्य स्थापयेद्भाजने शुभे ॥ ५१६ ॥
यदा युक्तरसः स्याच्च सुजातो गन्धवर्णतः ।
तं पूरयेत्तदा भाण्डे सूक्तस्येक्षुरसस्य तु ॥ २१७ ॥
षण्माससंयुक्तो ह्येष द्रवो पेयः प्रयोगतः ॥ २१८ ॥