गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

६.] गदनिग्रहः । १६७
कपित्थम्गलिण्डिकाकार्कन्धूबदरीफलैः ।
पियालपनसप्लक्षन्यग्रोधोदुम्बरैः सह ॥ २४ ॥
कपीनपीलुबकुलाजमोदाशङ्खिनीफलैः ।
शृङ्गाटाश्वत्थसंयुक्तः षड्विंशाः फलतो मताः ॥ २५॥
एकादश मूलासवाः ।
विदारिगन्धाश्वगन्धाकृष्णगन्धाशतावरी- ।
श्यामोरूबूकदन्तीभिर्बिल्ववह्नित्रिवृत्समैः ॥ २६ ॥
मूलैरेकादशैते तु मुनिभिर्मूलतो मताः ।
विंशतिः सारासवाः ।
शालप्रियङ्गुस्यन्दनचन्दनखदिरार्जुनैश्च कदरयुतैः ।
अशनाश्वकर्णसप्तपर्णशमीशिंशिपासहितैः ॥ २७ ॥
अरिमेदतिन्दुकणिहीशुक्तिशिरीषैश्च वञ्जुलसमेतैः ।
धन्वनमधुकसारैर्विंशतिरात्रेयमुनिनोक्ताः ॥ २८ ॥
दश पुष्पासवाः ।
पद्मोत्पलनलिनकुमुदसौगन्धिकपौण्डरीकशतपत्रैः ।
पुष्पैर्मधूकजातैः प्रियङ्गुना धातकीकुसुमैः ॥ २९ ॥
दश पुष्पासवाः पूर्वं मुनिभिः परिकीर्तिताः ।
चत्वारः काण्डासवाः ।
चत्वारः काण्डकैः पुण्ड्रेक्षुकाण्डेक्ष्विक्षुवालिकैः ॥३०॥
द्वौ पत्रासवौ ।
पटोलकतमालाभ्यां द्वौ हि पत्रासवौ मतौ ।
चत्वारस्त्वगासवाः ।
तिल्वैलवालुक्रमुकैः सलोध्रैस्त्वकृता हिताः ॥ ३१ ॥
शर्करासवः ।
शर्करासवं एवैको द्रव्यसंयोगमागतः ।
आसवानां विकल्पसंस्कारगुणाः ।
विकल्पा बहुधा ज्ञेयाः संस्कारश्च यथाविधिः ॥ ३२ ॥