गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)
Gadanigraha of Acharya Sodhala with Commentary
आचार्य सोढल द्वारा
पृष्ठ 126, कुल 286 में से
संदर्भ में पढ़ें१०८ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [गुटिकाधिकारः
यथाग्नि भक्षणीयास्ते प्लीहपाण्डामयापहाः ॥ ६० ॥
ग्रहप्यर्शोनुदश्चैव तक्रवाव्याशिनः स्मृताः ।
शोषे क्षारगुटिका ।
क्षारद्वयं स्याल्लवणानि चत्वार्ययोरजो व्योषफलत्रिके च ।
सपिप्पलीमूलविडङ्गसारं मुस्ताजमोदामरदारुबिल्वम् ॥ ६१ ॥
कलिङ्गवं चित्रकमूलपाठे यष्ट्याह्वयं सातिविषं पलांशम् ।
सहिङ्गुकर्षलवणं शुष्कचूर्णं द्रोणं तथा मूलकशुण्ठिकानाम् ॥६२॥
स्याद्भस्मनस्तं सलिलेन साध्यमालोड्य यावद्धनमप्रदग्धम् ।
वर्ती ततः कोलसमानमात्रां कृत्वा सुशुष्कां विधिना प्रयुञ्ज्यात् ॥
प्लीहोदरश्वित्रहलीमकार्शःपाण्डामयारोचकशोषशोफान् ।
विषूचिकागुल्मगराश्मरींश्च सश्वासकासान् प्रणदेत्सकुष्ठान् ६४
कुष्ठे विडङ्गसाराद्या गुटिकाः ।
विडङ्गसारामलकाभयानां पलं पलं स्यात्रिवृतात्रयं च
गुडस्य च द्वादश एष योगो मासेन त्रिंशद्गुटिकोपयोगः ॥६५
इयं हि कुष्ठज्वरगुल्मपाण्डुता-
भगन्दरश्वासगरोदराशसाम् ।
प्रणाशनी यक्षपतिः स्वयं ददौ
स माणिभद्रः किल शाक्यभिक्षवे ॥ ६६ ॥
कुष्ठे माणिभद्रवटकः ।
विडङ्गामलकं पथ्या पलांशाश्च समा त्रिवृत् ।
गुडश्च सर्वद्विगुणो मासस्यं वटकाः कृताः ॥ ६७ ॥
कुष्ठानि पिडकार्शासि कृमिगुल्मोदराणि च ।
कासं श्वासं च शमयेद्विशेषान्माणिभद्रकः ॥ ६८ ॥
अर्शसि सूरणवटकाः ।
षोडश सूरणभागा वह्नेरष्टौ महौषधस्यापि ।
अर्धेन भागयुक्तिर्मरिचस्य ततोऽपि चार्धेन ॥ ६९ ॥
१ त्रिंशद्वटकाः कार्या इत्यर्थः ।