गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रहः । १०५
पाण्डुरोगे वज्रकगुटिका ।
रोहिणीं चिरबिल्वं च कुटजं च फलत्रिकम् ।
मुस्तकं पिप्पलीमूलं यष्ट्याह्नं निम्बनागरम् ॥ २४ ॥
पकैनैषां कषायेण भावयेच्च शिलाजतु ।
शिलाजतुपलान्यष्टौ तावती सितशर्करा ॥ २५ ॥
वांश्याः कर्कटशृङ्ग्याश्च मागध्याश्च पलं पलम् ।
धात्रीफलपलार्धं च व्याघ्रीमूलत्वचं तथा ॥ २६ ॥
पत्रत्वगेला गन्धार्थं दत्त्वा चूर्णानि कारयेत् ।
तं विमर्द्य यथान्यायं दद्यान्मधुपलत्रयम् ॥ २७ ॥
वर्तयेद्वटकानेतानुदुम्बरफलोपमान् ।
तत्रैव भक्षयेत्कल्के सानुपानं यथाबलम् ॥ २८ ॥
विडङ्गरसयूषैश्च सुरारिष्टासवादिभिः ।
क्षीरैर्वा दाडिमाम्लैर्वा पथ्यभोजी पिबेन्नरः ॥ २९ ॥
स जयेत्पाण्डुरोगासृग्दुष्टमेहगलग्रहान् ।
यक्ष्मकासांश्च वातादीन् श्वासशोफोदरामयान् ॥ ३० ॥
रोगानीकप्रणाशार्थं सृष्टा भगवता पुरा ।
वज्रकेति समाख्याता वटिकेऽयं महागुणा ॥ ३१ ॥
नैव दद्यात्कृतघ्नाय नास्तिकोयोद्धताय च ।
इष्टाय संप्रयोक्तव्या ब्राह्मणाय विशेषतः ॥ ३२ ॥
शूले शम्बूकाद्या गुटिका ।
पलानि त्रीणि शम्बूकाल्लोहचूर्णात्पलद्वयम् ।
रसाञ्जनात्पलं चैकं लोहकिट्टात्पुनः पलम् ॥ ३३ ॥
सर्वैः समां शर्करां च मधुना च परिप्लुताम् ।
सर्वमेतत्समाहृत्य मोदकान्कारयेद्भिषक् ॥ ३४ ॥
तान् भक्षयेत्प्रयत्नेन शूले गुल्मे हृदामये ।
विशेषतः पित्तशूले शोफे पाण्डूदरे भ्रमे ॥ ३५ ॥