गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

३.] गदनिग्रहः । ९३
मन्दाग्नौ रामठायं चूर्णम् ।
रामठं रुचकं वह्निर्बचाजीरकनागरम् ।
विडङ्गं चित्रकं कुष्ठं कणामरिचवेतसम् ॥ २४४ ॥
दीप्यकं चेति सर्वाणि समभागानि कारयेत् ।
चूर्णमुष्णाम्बुना पीतं वह्निवृद्धिकरं परम् ॥ २४५ ॥
सर्वाङ्गशूले चित्रकाद्यं चूर्णम् ।
चित्रकं पिप्पलीमूलं पिप्पली गजपिप्पली ।
हिङ्गु पुष्करमूलं च दाडिमं कृष्णजीरकम् ॥ २४६ ॥
विडङ्गधान्यहपुषाशताह्वाहिङ्गुपत्रिकाः ।
चव्याम्लवेतसाजाजीबस्तगन्धाशटीवचाः ॥ २४७ ॥
तुम्बरूण्यजमोदा च यवानी रुचकं तथा ।
समभागानि सर्वाणि सर्वैस्तुल्यं तु नागरम् ॥ २४८ ॥
सूक्ष्मचूर्णं ततः कृत्वा मातुलुङ्गेन भावयेत् ।
ततो बिडालपदकं पिबेदुष्णेन वारिणा ॥ २४९ ॥
मद्येन मस्तुना वापि यूषेणापि रसेन वा ।
जयेत्सर्वाङ्गजं शूलं कोष्ठगं कुक्षिगं तथा ॥ २५० ॥
अर्शोजठरगुल्मघ्नं दीपनीयं विशेषतः ।
चित्रकाद्यमिदं चूर्णमामवातहरं परम् ॥ २५१ ॥
मन्दाग्नौ सैन्धवाद्यं चूर्णम् ।
सिन्धुसौवर्चलव्योषपथ्याजीरकचित्रकैः ।
विडङ्गयावशूकाह्वपाक्यग्रन्थिकरोमकैः ॥ २५२ ॥
तृवृच्चव्ययुतैश्चूर्णं तक्रेणाम्लाम्बुना पिबेत् ।
कल्पितं वह्निदीप्त्यर्थं प्रातरुत्थाय मानवः ॥ २५३ ॥
वातव्याधौ सामुद्राद्यं चूर्णम् ।
सामुद्रसौवर्चलसैन्धवानां क्षारो यवानामाजमोदभागः ।
हरीतकीपिप्पलीशृङ्गवेरं हिङ्गु विडङ्गं च समानि कुर्यात् ॥२५४॥