गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

९२ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [ चूर्णाधिकारः
अर्शांसि ग्रहणीदोषशोषकुष्ठभगन्दरान् ॥
हृद्रोगमामदोषांश्च विविधानुदरस्थितान् ॥ २३६ ॥
प्लीहानं वातगुल्मं च श्वासकासोदरक्षयान् ।
शूलं च नाशयेत्तत्तुष्टो नृप इवापदः ॥ २३७ ॥
परिणामशूले सामुद्राद्यं चूर्णम् ।
सामुद्रं सैन्धवं क्षारौ रुचकं रोमकं बिडम् ।
दन्ती लोहरजः किट्टं त्रिवृत्सूरणकं समम् ॥ २३८ ॥
दधिगोमूत्रपयसा मन्दपावकपाचितम् ।
तं यथाग्निबलं चूर्णं किंचिदुष्णेन वारिणा ॥ २३९ ॥
जीर्णे जीर्णे तु भुञ्जीत मांसादिस्निग्धभोजनम् ।
नाभिशूलमुरःशूलं गुल्मप्लीहभवं च यत् ।
परिणामसमुत्थस्य शूलस्य च हितं परम् ॥ २४० ॥
तुम्बर्वाद्यं चूर्णम् ।
चूर्णं तदेतदिति तुम्बरुपुष्कराह्व-
पथ्याम्लवेतसविडं रुचकं सहिङ्गु ।
सिन्धूद्भवेन सहितं यववारिपीतं
शूलापतन्त्रकविकारहरं यदुक्तम् ॥ २४१ ॥
शूले हिङ्ग्वष्टकं चूर्णम् ।
व्योषाममोदयुतजीरकयुग्मसिन्धु-
चूर्णं सरामठविभागमिति प्रयुक्तम् ।
हिङ्ग्वष्टकं हरति हृज्जठरान्तराल-
शूलानि गुल्मगुदजग्रहणीविकारान् ॥ २४२ ॥
अरोचके द्वितीयं हिङ्ग्वष्टकं चूर्णम् ।
त्रिकटुकमजमोदा सैन्धवं जीरके द्वे
समधरणधृतानामष्टमो हिङ्गुभागः ।
प्रथमकवलयुक्तं सर्पिषा चूर्णमेत-
ज्जनयति जठराग्निं वातगुल्मं निहन्ति ॥२४३॥