दत्तकमीमांसा (नन्दपण्डित - हिन्दू दत्तक-ग्रहण विधि एवं न्याय का आधारभूत ग्रन्थ)

ष्ठोऽपि । अदूरबान्धवं बन्धुसन्निकटमेव प्रतिगृह्णीयादिति ।
अस्यार्थः अदूरश्चासौ बान्धवश्चेत्यदूरबान्धवः सन्निहितः सपिण्ड
इत्यर्थः । सान्निध्यञ्च द्विधा सगोत्रतया स्वल्पपुरुषान्तरेण च
भवति । तत्र सगोत्रः स्वल्पपुरुषान्तरः सपिण्डो मुख्यः, तदभावे
बहुपुरुषान्तरोऽपि सगोत्रः सपिण्डः, तदभावि असमानगोत्रः
सापिण्ड्यस्याप्यभावे बन्धुसन्निकृष्टः सपिण्ड, बन्धूनां सपिण्डानां
सन्निकृष्टः सपिण्डः स्वस्यासपिण्डः सोदकः इत्यर्थः पर्य्यवस्यति ।
तत्रापि सन्निकर्षो द्विविधः, सगोत्रतया* स्वल्पपुरुषान्तरेण च,
स्वस्यासपिण्डोऽपि स्वसमानगोत्रः स्वल्पपुरुषान्तरः सपिण्डानां
सपिण्डो मुख्यस्तदभावे बहुपुरुषान्तरोऽपि सगोत्रः सपिण्डसपिण्ड-
सोदक इति यावत् । सपिण्डसोदकासम्भवे समानगोत्र एकविंशात्
ग्राह्यः । तदभावेऽसमानगोत्रोऽसपिण्डोऽपि ग्राह्यः । तदभावेऽस-
पिण्डेवेति शौनकीयात् । सन्देहे चोत्पन्ने दूरबान्धवं शूद्रमिव
स्थापयेदिति वशिष्ठलिङ्गाच्च । दूरे बान्धवा यस्यासौ ‘दूरबान्धवः,’
गोत्रसापिण्ड्याभ्यामसंनिहित इत्यर्थः । सन्देहोऽत्र कुलशीलादि
विषयः । स चासपिण्डेऽसगोत्रे च भवतीति सोऽप्यनुज्ञायते ।
अन्यत्र तु न कारयेदिति । यद्यपि सपिण्डासपिण्डेभ्योऽन्यो