दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)
Dasbodh of Samarth Ramdas Swami with Commentary
समर्थ रामदास स्वामी द्वारा
पृष्ठ 92, कुल 467 में से
संदर्भ में पढ़ें३ रा. ] संपत्तीवेध. ५७
जोडे माता । हें शरीर जयेकरितां । निर्माण जाहलें ॥ ३८ ॥ लांव तरी
ते माया । काय कराव्या सहस्त्र जायो । परी भुलोनि गेलों वायां । मकर-
ध्वजाचेनी ॥ ३९ ॥ या एका कामाकारणें । जिवलगांसी द्वंद्व घेणं । सखीं
तींच पिसुनें । ऐशीं वाटती ॥ ४० ॥ म्हणोनि धन्य धन्य प्रपंची जन । जे
मायबापांचें भजन । करिती न करिती मन । निष्ठुर जिवलगासी ॥ ४१ ॥
संगती स्त्रियाबाळकांची । आहे सोंठी जन्मांची । परी मायबापें कैंचीं
मिळतील पुढें ॥ ४२ ॥ ऐसें पूर्वी होतें ऐकिलें । परी ते समयीं नाहीं कळलें ।
मन हें बुडोन गेलें । रतिसुखाचिया डोहीं ॥ ४३ ॥ हीं सखीं वाटती परी
पिसुनें । मिळालीं वैभवाकारणें । रितें जातां लाजिरवाणें । अत्यंत वाटे
॥ ४४ ॥ आतां भलतैसें करावें । परी द्रव्य मिळवून न्यावें । रितें जातां
स्वभावें । दुःख आहे ॥ ४५ ॥ ऐसी विवंचना करी । दुःख वाटलें अंतरीं ।
चिंतेचिया महापुरीं । बुडोनि गेला ॥ ४६ ॥ ऐसा हा देह आपुला । अस-
तांचि पराधीन केला । ईश्वरीं कानकोंडा झाला । कुटुंबकोंबाडी ॥ ४७ ॥
या एका कामासाठीं । जन्म गेला आटाआटी । वय वेंचलया शेवटीं ।
एकलेंचि जावें ॥ ४८ ॥ ऐसा मनीं पस्तावला । क्षण एक उदास झाला ।
सवेंचि प्राणी झेंळंबला । मायाजाळें ॥ ४९ ॥ कन्या पुत्र आठवलीं । मनीं-
हुनि क्षिती१० वाटली । ह्मणे लेंकुरें अंतरलीं । माझीं मज ॥ ५० ॥ मागील
दुःख आठवलें । जें जें होतें प्राप्त झालें । मग रुदन आरंभिलें । दीर्घ स्वरें
॥ ५१ ॥ अरणीं रुदन करितां । कोणी नाहीं बुझावितों । मग होय वि-
चारिता । आपुले मनीं ॥ ५२ ॥ आतां कायसा रडावें । प्राप्त होतें तें
भोगावें । ऐसें बोलोनियां जीवें । धारिष्ट केलें ॥ ५३ ॥ ऐसा दुःखें दग-
दगला । मग विदेशाप्रति गेला । पुढें प्रसंग कैसा वर्तला । तो सावध
ऐका ॥ ५४ ॥ इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे तृतीयदशके संपत्ति-
वेधनिरूपणं नाम चतुर्थः समासः ॥ ४ ॥
१. बायका. २. कामामुळे. ३. तंटा. ४. शत्रु. ५. सोबत. ६. चोरटा.
७. कुटुंबाचा भार वाहणारा. ८. दगदगीनें. ९. गुंडाळून गेला. १०. खंती. ११.
समजावणी करणारा.