दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

२ रा. ] भक्तिनिरूपण. २९
ब्रह्मकर्म । अथवा दया दान धर्म । अथवा करणें सुगम । भजन भगवंताचें
॥ ६ ॥ अनुतापें करावा त्याग । अथवा करणें भक्तियोग । नाहीं तरी धरणें
संग । साधुजनांचा ॥ ७ ॥ नाना शास्त्रें धांडोळावीं । अथवा तीर्थे तरी
करावी । अथवा पुरश्चरणें बरवीं । पापक्षयाकारणें ॥८॥ अथवा कीजे परोप-
कार । अथवा ज्ञानाचा विचार । निरूपणीं सारासार । विवेक करणें ॥ ९ ॥
पाळावी वेदाची आज्ञा । कर्मकांड उपासना । जेणें होइजे ज्ञाना । अधि-
कारपात्र ॥ १० ॥ काया वाचा आणि मनें । पत्रें पुष्पें फळें जीवनें ।
कांहीं तरी एक भजनें । सार्थक करावें ॥ ११ ॥ जन्मा आल्याचें फळ ।
कांहीं करावें सफळ । ऐसें न करितां निष्फळ । भूमिभार होय ॥ १२ ॥
नरदेहाचें उचित । कांहीं करावें आत्महित । यथानुशक्त्या चित्तवित्त ।
सर्वोत्तमीं लावावें ॥ १३ ॥ हें कांहींच न धरी जो मनीं । तो मृतप्राय
वर्ते जनीं । जन्मास येऊन तेणें जननी । वायांच कष्टविली ॥ १४ ॥ नाहीं
संध्या नाहीं स्नान । नाहीं भजन देवतार्चन । नाहीं मंत्र जप ध्यान ।
मानसपूजा ॥ १५ ॥ नाहीं भक्ति नाहीं प्रेम । नाहीं निष्ठा नाहीं नेम ।
नाहीं देव नाहीं धर्म । अतीत अभ्यागत ॥ १६ ॥ नाहीं सद्बुद्धि नाहीं
गुण । नाहीं कथा नाहीं श्रवण । नाहीं अध्यात्मनिरूपण । ऐकिलें कदा ॥
१७ ॥ नाहीं भल्याची संगती । नाहीं शुद्ध चित्तवृत्ती । नाहीं कैवल्याची
प्राप्ती । मिथ्या मर्दै ॥ १८ ॥ नाहीं नीति नाहीं न्याय । नाहीं पुण्याचा
उपाय । नाहीं परत्रींची सोय । युक्तायुक्त क्रिया ॥ १९ ॥ नाहीं विद्या नाहीं
वैभव । नाहीं चातुर्यांचा भाव । नाहीं कळा नाहीं लाघव । रम्य सर-
स्वतीचें ॥ २० ॥ शांति नाहीं क्षमा नाहीं । दीक्षा नाहीं मैत्री नाहीं ।
शुभाशुभ कांहींच नाहीं । साधनादिक ॥ २१ ॥ शुचि नाहीं स्वधर्म नाहीं ।
आचार नाहीं विचार नाहीं । अत्रै नाहीं परँत्र नाहीं । मुक्त क्रिया मनाची
॥ २२ ॥ कर्म नाहीं उपासना नाहीं । ज्ञान नाहीं वैराग्य नाहीं । योग
नाहीं धारिष्ट नाहीं । कांहींच नाहीं पाहतां ॥ २३ ॥ उपरेति नाहीं त्याग
नाहीं । समता नाहीं लक्षण नाहीं । आदर नाहीं प्रीति नाहीं । परमेश्वराची
॥ २४ ॥ परगुणाचा संतोष नाहीं । परोपकारें सुख नाहीं । हरिभक्तीचा
१. मोक्षाची. २. परलोकाची. ३. इहलोक ४. परलोक. ५. वैराग्य.