दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

३७२ श्रीदासबोध. [ दशक
आणून सोडी ॥ १० ॥ घडी एक विमळब्रह्म । घडी एक सर्व ब्रह्म ।
द्रष्टा साक्षी सत्ता ब्रह्म । क्षण एक ॥ ११ ॥ निश्चळ तेंचि झालें चंचळ ।
चंचळ तेंचि ब्रह्म केवळ । नाना प्रसंगीं खळखळ । निवाडा नाहीं ॥ १२ ॥
चळतें आणि निश्चळ । अवघें चैतन्याचि केवळ । रूपें वेगळालीं प्रबळ ।
बोलवेना ॥ १३ ॥ उगीच करी गाथागोवी । तो लोकांस कैसा उगवी ।
नाना निश्चय नाना गोवी । होत जाते ॥ १४ ॥ भ्रमास म्हणे परब्रह्म ।
परब्रह्मास म्हणे भ्रम । ज्ञातेपणाचा संभ्रम । बोलोन दावी ॥ १५ ॥ घाली
शास्त्रांचें दृढपण । प्रचीतीविण निरूपण । पुसों जातां उगाच शीण ।
अत्यंत मानी ॥ १६॥ झाल्यास आणि पडोंर्थेभिडा। तो काय बोलेल बापुडा ।
सारासारांचा निवाडा । झाला पाहिजे ॥ १७ ॥ वैद्य मात्रेची स्तुति करी ।
मात्रा गुण कांहींच न करी । प्रचीतीविण तैसी परी । ज्ञानाची झाली
॥ १८ ॥ जेथें नाहीं सारासार । तेथें अवघा अंधकार । नाना परीक्षांचे
विचार । राहिले तेथें ॥ १९ ॥ पाप पुण्य स्वर्ग नरक । विवेक आणि अवि-
वेक । सर्व ब्रह्मीं काय एक । सांपडलें नाहीं ॥ २० ॥ पावन आणि तें
पतन । दोन्ही मानिलीं तत्समान । निश्चय आणि अनुमान । ब्रह्मरूप ॥ २१॥
ब्रह्मरूप झालें आघवें । तेथें काय निवडावें । अवघी साकराच टाकावें ।
काय कोठें ॥ २२॥(तैसें सार आणि असार । अवघा झाला एकंकार । तेथें
बळावला अविचार । विचार कैंचा ॥ २३ ॥ वंद्य निंद्य एक झालें । तेथें
काय हातास आलें । उन्मत्त द्रव्यें जे भुलले । ते भलतेंच बोलती ॥२४॥
तैसा अज्ञानभ्रमें भुलला । सर्व ब्रह्म म्हणोन बैसला । महापापी आणि
भला । एकचि मानी ॥ २५ ॥ सर्वसंगपरित्याग । अवासवा विषयभोग ।
दोघे एकचि मानितां मग । काय उरलें ॥ २६ ॥ भेद ईश्वर करून गेला ।
तो याच्या बापाचेनि न वचे मोडिला । मुखामध्यें घांस घातला । तो
अपानीं घालावा ॥२७॥ ज्या इंद्रियास जो भोग । तो तो करी यथासांग ।
ईश्वराचें केलें जग । मोडितां उरेना ॥ २८ ॥ अवघी आंतीची ठकाठकी ।
प्रचीतीविण गोष्टी लटकी । वेड लागलें जे बटकी । ते भलतेंच बोले ॥२९॥
-प्रत्ययज्ञाता सावधान । त्याचें ऐकावें निरूपण । आत्मसाक्षात्काराची
१. गोंधळ. २. समजावी. ३. डौल. ४. खोभी. ५. मद्यानें.