दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

२०८ श्रीदासबोध. [ दशक
बाणे । तत्काळ अंगीं ॥ २४ ॥ देहचि होऊनि राहिजे । तेणें देहदुःख
साहिजे । देहातीतं होतां पाविजे । परब्रह्म तें ॥ २५ ॥ देहातीत कैसें होणें ।
कैसें परब्रह्म पावणें । ऐश्वर्याचीं लक्षणें । कवण सांगिजे ॥ २६ ॥ ऐसें श्रोतीं
आक्षेपिलें । याचें उत्तर काय बोलिलें । तोंचि आतां निरूपिलें । सावध
ऐका ॥ २७ ॥ देहातीत वस्तु आहे । ते तूं परब्रह्म पाहे । देहसंग हा न
साहे । तुज विदेहासी ॥ २८ ॥ ज्याची बुद्धि ऐसी । वेद वर्णिती तयासी ।
शोधितां नानाशास्त्रांसी । न पडे ठायीं ॥ २९ ॥ ऐश्वर्य ऐसें तत्त्वतां । बाणे
देहबुद्धि सोडितां । देह मी ऐसें भावितां । अधोगती ॥ ३० ॥ या कारणें
साधुवचन । मानूं नये अप्रमाण । मिथ्या मानितां दूषण । लागों पाहे ॥
३१ ॥ साधुवचन तें कैसें । काय धरावें विश्वासें । एक वेळ स्वामी ऐसें ।
मज निरूपावें ॥ ३२ ॥ सोहं२ आत्मा स्वानंदघन । अजन्मा३ तो तूंचि
जान । हेंचि साधूचें वचन । सदृढ धरावें ॥ ३३ ॥ महावाक्यांचें४ अंतरें ।
तूंचि ब्रह्म निरंतर । ऐशिया वचनाचा विसर । पडोंचि नये ॥ ३४ ॥
देहास होईल अंत । मग मी पावेन अनंत । ऐसें बोलणें निभ्रांत । मानूंचि
नये ॥ ३५ ॥ एक मूर्ख ऐसें म्हणती । माया नासेल कल्पांतीं । मग
आम्हांस ब्रह्मप्राप्ती । येरवीं नाहीं ॥ ३६ ॥ मायेसि होईल कल्पांत ।
अथवा देहास होईल अंत । ते काळीं पावेन निवांत । परब्रह्म मी ॥
३७ ॥ हें बोलणें अप्रमाण । ऐसें नव्हे समाधान । समाधानाचें लक्षण ।
वेगळेंचि असे ॥ ३८ ॥ सैन्य अवघेंचि मरावें । मग राज्यपद प्राप्त
व्हावें । सैन्य असतांच राज्य करावें । हें कळेना ॥ ३९ ॥ माया असो-
नचि नाहीं । देह असतांच विदेही६ । ऐसें समाधान कांहीं । वोळ-
खावें ॥ ४० ॥ ५ राज्यपद हातासि आलें । मग परिवारें काय केलें ।
परिवार देखतां राज्य गेलें । हें तों घडेना ॥ ४१ ॥ प्राप्त झालिया आत्म-
ज्ञान । तैसें दृश्य देहभान । दृष्टी पडतां समाधान । जाणार नाहीं ॥४२॥
मार्गी मुळीं सर्पाकार । देखतां भय आलें थोर । कळतां तेथींचा विचार ।
मग मारणें काय ॥ ४३ ॥ तैसी माया भयानक । विचार पाहतां मायिक ।
१. देहाशीं संबंध. २. तो देव मी. ३. जन्मरहित ईश्वर. ४. तत्वमस्यादि महा-
वाक्यांचा मथितार्थ. ५. ब्रह्म. ६. देहावेगळा.