दासबोध (समर्थ रामदास स्वामी - सम्पूर्ण २० दशक एवं २०० समास सटीक)

६ वा.] सृष्टिकथन. १३९
भविजे । परब्रह्म तैसें ॥ १२ ॥ ब्रह्म आकाशाऐसें निवळ । माया वसुंधरा
डहुळे । ब्रह्म सूक्ष्म केवळ । माया स्थूळरूप ॥ १३ ॥ ब्रह्म तें अप्रत्यक्ष
असे । माया ते प्रत्यक्ष दिसे । ब्रह्म तें समचि असे । माया ते विषम-
रूप ॥ १४ ॥ माया लक्ष्यें २ ब्रह्म अलक्ष । माया साक्ष ३ ब्रह्म असाक्ष । माये-
मध्यें दोन्ही पक्ष । ब्रह्मीं पक्षचि नाहीं १५ ॥ माया पूर्वपक्षें ४ ब्रह्म सि-
द्धांत । माया असत् ब्रह्म सत् । ब्रह्मासि नाहीं कारणें हेत । मायेसि आहे
॥ १६ ॥ ब्रह्म अखंड घनदाट । माया पांचभौतिक पोंचट । ब्रह्म तें निरंतर
निघोटें ५ । माया ते जुनी जर्जरी ॥ १७ ॥ माया घडे ब्रह्म घडेना । माया
पडे ब्रह्म पडेना । माया विघडे ब्रह्म विवडेना । जैसें तैसें ॥ १८ ॥ ब्रह्म
असतचि असे । माया निरसतांच निरसे । ब्रह्म संकल्पांत नसे । माये-
सि असे संकल्प ॥ १९ ॥ माया कठिन ब्रह्म कोमळ । माया अल्प ब्रह्म
विशाळ । माया नसे सर्वकाळ । ब्रह्मचि असे ॥ २० ॥ वस्तु नव्हे बोलिजे
ऐशी । माया जैसी बोलिजे तैसी । काळ पावेना वस्तूसी । मायेसि झडपी
॥ २१ ॥ नाना रूप नाना रंग । तितुका मायेचा प्रसंग ६ । माया भंगे ब्रह्म
अभंग । जैसें तैसें ॥ २२ ॥ आतां असो हा विस्तार । चालत जातें सच-
राचर । तितुकी माया परमेश्वर । सबाह्य अभ्यंतरीं ॥ २३ ॥ सकळ
उपाधीवेगळा । तो परमात्मा निराळा । जळीं असोन नातळे जळा । आ-
काश जैसें ॥ २४ ॥ मायाब्रह्माचें विवरण । करितां चुके जन्ममरण ।
संतांसि गेलिया शरण । मोक्ष लाभे ॥ २५ ॥ अरे या संतांचा महिमा ।
बोलावया नाहीं सीमा । जयाचेनि जगदात्मा । अंतरींच होय ॥ २६ ॥
इति श्रीदासबोधे गुरुशिष्यसंवादे षष्ठदशके मायाब्रह्मनिरूपणं नाम पंचमः
समासः ॥ ५ ॥
६. सृष्टिकथन.
श्रीगणेशाय नमः ॥ सृष्टिपूर्वीच ब्रह्म असे । तेथें सृष्टि मुळींच नसे ।
आतां सृष्टि दिसत असे । ते सत्य कीं मिथ्या ॥ १ ॥ तुम्ही सर्वज्ञ गोसांवी ।
१. गढूळ. २. लक्षांत आणण्यास योग्य. ३. प्रत्यक्ष. ४. पूर्वपक्षाप्रमाणें
खंडित होणारी. ५. घनदाट. ६. संबंध.