बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)
Brihat Samhita Vol 2 with Vimala Hindi Commentary
आचार्य वराहमिहिर (टीकाकार: पं. अच्युतानन्द झा) द्वारा
पृष्ठ 75, कुल 760 में से
संदर्भ में पढ़ेंवास्तुविद्याध्यायः ४७
अथवा—
बाह्नोः प्रबाह्नोः संयोगदलमन्योन्यताडितम्।
वसुभक्तं ततः शेषं सेव्यं वास्तुनरं वदेत्।।
एतच्चतुरस्रक्षेत्रे।
अथ वर्तुले—
व्यासं त्रिगुणितं कृत्वा विष्कम्भं तत् समादिशेत्।
व्यासार्द्धवर्गस्त्रिगुणः फलं स्यात् परिवर्तुले।।
अथ षडश्रिप्रभृतिषु—
द्विन्र्यस्य परिधेर्वर्गमेकस्मादश्रिजार्धितात्।
लब्धं संशोध्य परतो भक्त्वा द्वादशभिः फलम्।।
अथ त्रिकोणे—
बाहुप्रबाहुसंयोगदलघातं त्रिकोणके।
एवं सर्वत्र क्षेत्रफलमानीय तस्याष्टाभिर्भागमपहृत्यावशेषो वास्तुनरः।
समशून्यगतो रिक्तो ध्वजश्चैकावशेषके।
द्वाभ्यां ध्वांक्षस्त्रिभिः सिंहश्चतुर्भिः श्वा प्रकीर्तितः।।
पञ्चभिर्वृष इत्याहुः षड्भिर्वानर उच्यते।
सप्तभिर्भद्र इत्येतदष्टानां लक्षणं स्मृतम्।।
रिक्ते सूर्यस्तथाश्लेषा ध्वजे सोमश्च कृतिका।
ध्वाङ्क्षे राहुश्च भरणी सिंहे भौमस्तथा मघाः।।
बुधः शुनि धनिष्ठा च वृषे जीवश्च रोहिणी।
भद्रे तु श्रवणः सौरः कपौ शुक्रश्च फाल्गुनी।।
चन्द्रतारानुकूल्येन कारयेत विचक्षणः।
विभुर्नश्यति रिक्तेन ध्वजेन विपुलाः श्रियः।।
ध्वांक्षेण नित्यमुद्वेगः सिंहेन जितशत्रुता।
अस्थैर्यं सारमेये स्याद्वृषे परितपो ध्रुवः।।
कपिना चापलं स्त्रीणां नित्यं भद्रेण निर्वृतिः।।
अथ द्वारनक्षत्राणि—
कृतिकाभगमैन्द्रं च विशाखा च पुनर्वसुः।
तिष्यो हस्तस्तथाऽऽर्द्रा च क्रमात् पूर्वेषु निर्दिशेत्।।
चित्रा विशाखा पौष्णं च नैर्ऋतं यमदैवतम्।
वैश्वदेवाश्विनं मैत्रं क्रमाद् दक्षिणसंश्रितम्।।