बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)
Brihat Samhita Vol 2 with Vimala Hindi Commentary
आचार्य वराहमिहिर (टीकाकार: पं. अच्युतानन्द झा) द्वारा
पृष्ठ 567, कुल 760 में से
संदर्भ में पढ़ेंनक्षत्रकर्मगुणाध्यायः ५३९
ग्रह, लग्न या केन्द्र में बृहस्पति या शुक्र हों तो सब कार्यों की सिद्धि होती है तथा
कर्मकर्ता की जन्मराशि, ग्राम्य राशि ( मेष, मिथुन, कन्या, तुला, धनु और कुम्भ ) या
स्थिर राशि ( सिंह, वृश्चिक ) लग्न में हो तो घर बनाना और गृह में प्रवेश करना शुभ
होता है।।१६।।
इति 'विमला' हिन्दीटीकायां नक्षत्रकर्मगुणाध्यायोऽष्टनवतितमः ॥९८॥
शुद्धैर्द्वादशकेन्द्रनैधनगृहैरिति। द्वादशे प्रसिद्धम्। केन्द्राणि लग्नचतुर्थसप्तमदश-
मानि। नैधनगृहमष्टमस्थानम्। एतैः शुद्धैः सौम्यग्रहाधिष्ठितैः पापग्रहवियुतैः। तथा पापैः
पापग्रहैरादित्याङ्गारकशनैश्चरैस्त्रिषष्ठायगैः तृतीयषष्ठैकादशस्थानस्थितैः। सुरगुरुर्जीवः, तस्मिन्
लग्ने स्थितेऽथवा केन्द्रगते; वा दैत्येन्द्रपूज्येऽपि दैत्यानामिन्द्रा दैत्येन्द्रा दैत्यप्रधानाः,
तेषां पूज्यो गुरुः शुक्रः, तस्मिन् लग्नगते केन्द्रगते वा। एवंविध उदये लग्ने सर्वारम्भाणां
सर्वकार्यप्रारम्भाणां फलेऽभिमते प्रसिद्धिर्भवति। तथा च कर्तुः कर्मकर्तृ राशौ लग्ने शुभे
जन्मलग्नस्य राशोः सर्वानुकूल्ये अनष्टमद्वादशे। तथा सग्राम्यस्थिरभोदये, ग्राम्या मेषमिथुन-
कन्यातुलधन्विकुम्भाः स्थिरराशयः, ते च सग्राम्याः। यतः सिंहवृश्विकौ स्थिरावपि न ग्राम्यौ।
एतेषु यथोक्तेषु सग्राम्यस्थिरभेषु राशिषूद्यं प्राप्तेषु भवनं गृहं कार्यं विधेयम्। प्रवेशोऽपि
वा गृहप्रवेशोऽपि वा कार्यः। तथा च यवनेश्वरः—
लग्नेषु जीवैन्दवभार्गवेषु पश्यत्सु चैतेषु गृहर्क्षमंशम्।
राशावथो वा विचरे गृहस्थे गृहांशयोर्वा भृगुनन्दनेन्द्रोः।।
जलाशये वा गृहमागतेंऽशे गृहे स्वनाथाश्रितलक्षिते वा।
चन्द्रे शुभस्थे च शुभानि विन्द्याद् वस्तुप्रवेशादिनिवेशनानि।। इति।।१६।।
इति श्रीभट्टोत्पलविरचितायां संहिताविवृतौ नक्षत्रकर्मगुणो
नामाष्टनवतितमोऽध्यायः ॥९८॥
CC-0. JK Sanskrit Academy, Jammmu. Digitized by S3 Foundation USA