बृहत्संहिता: द्वितीय भाग (आचार्य वराहमिहिर - विमला हिन्दी व्याख्या, पं. अच्युतानन्द झा)

१२६ बृहत्संहिता
त्रिपञ्चसप्तनवभिरिति। तद्द्वारं तिसृभिः पञ्चभिर्नवभिश्च शाखाभिर्द्वारिकाभिः प्रशस्यते
इष्यते। शाखाविस्तारस्तिसृभिर्यदि न पूर्यते, तदा पञ्चभिः पूरणीयः, ताभिरपि न पूर्यते,
तदा नवभिः पूरणीय इति। शाखयोर्योऽधस्तलस्य चतुर्थभागस्तुर्यांशस्तस्मिन् प्रतीहारौ
नन्दिदण्डादिकौ निवेशयेत् कारयेत्।
शेषमिति। शेषं भागत्रयं मङ्गल्यविहगैर्मङ्गल्यवद्भिः पक्षिभिः हंसकारण्डवचक्रवाक-
जीवकप्रभृतिभिः। श्रीवृक्षैः, स्वस्तिकश्चिह्नविशेषैः। स्वस्तिकस्य वास्तुनरस्य सदृशैर्घटैः
कलशैः। मिथुनैर्युग्मैः। पत्रवल्लीभिः पत्रलताभिः। प्रमथैर्गणैश्चोपशोभयेत् शोभामुत्पादयेत्।
द्वारमानाष्टभागोनेति। द्वारस्य यन्मानं प्रमाणमुच्छ्रायस्तस्य योऽष्टभागोऽष्टांशस्तेन
द्वारप्रमा