बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

488 बृहत्संहितायाम् [Adh. Sl. LV. 17-18.
Sloka 16.—When the fruits of a tree are destroyed,
it should be watered with milk cooled after being boiled
with horse-gram, black gram, green gram, sesamum and
barley. Being so treated, it will have abundant flowers
and fruits.
अविकाजशकृच्चूर्णस्याढके द्वे तिलाढकम् ।
सक्तुप्रस्थो जलद्रोणो गोमांसतुलया सह ॥१७॥
सप्तरात्रोषितैरेतैः सेकः कार्यों वनस्पतेः ।
वल्लीगुल्मलतानां च फलपुष्पाय सर्वदा ॥१८॥
Slokas 17-18.—For increasing the yield of flowers
and fruits of trees, creepers and shrubs, they should be
sprinkled always with a mixture of two Adhakas (128
palas) of the powder of the dung of goats and sheep, one
Adhaka of sesamum, a Prastha (16 palas) of wheat parti-
cles, a Tula (100 palas) of beef and a Drona (256 palas)
of water kept for seven nights.
उक्तं च
त्रियवं कृष्णलं विन्द्यान्माषलः पञ्चकृष्णलः ।
ते स्युर्द्वादश लक्षाख्यं सुवर्णमथ षोडश ॥
पञ्चलक्षैश्चतुर्भिस्तु सुवर्णैर्निष्क उच्यते ।
चतुष्पलोऽथ कुडवः प्रस्थः स्यात्तच्चतुष्टयम् ॥
आढकस्तु चतुष्प्रस्थो द्रोणस्तु चतुराढकः ।
मानिका तु चतुर्द्रोणा खारी स्यात्तच्चतुष्टयम् ॥
तुला पलशतं ज्ञेयं भारः स्याद्विंशतिस्तुलाः ।
शुष्कद्रव्येषु संज्ञेयं चार्द्रेषु द्विगुणा भवेत् ॥
तथा च काश्यपः
अजविकानां द्वौ प्रस्थौ शकृच्चूर्णं च कारयेत् ।
तिलानामाढकं दद्यात् सक्तूनां प्रस्थमेव च ॥
गोमांसशतमेकं स्याद्दूं सार्धं सलिलस्य च ।
सप्ताहमुषितैरेतैः सेकं दद्याद्वनस्पतेः ॥
स भवेत्फलपुष्पैश्च पत्रैश्चाङ्कुरितैर्युतः ।