बृहत्संहिता (आचार्य वराहमिहिर - स्थापत्य, खगोल, मौसम व जल विज्ञान)

176 बृहत्संहितायाम् [Adh. XVI. Sl. 16.
Slokas 9-15.—Mars presides over the people residing
in the western half of the Sonne, Narmada and Bheema-
ratha, the Nirvindhya, Vetravatee, Sipra, Godavari, Vena,
Ganges, Payoshnee, Mahanadee, Sindhu, Malatee, Para,
Uttara Pandya, those who live near mount Mahendra,
Vindhya, Malaya, Chola, Dravida, Videha, Andhra,
Asmaka, Bhasapara, Kounkana, Manthrishika, Kuntala,
Kerala, Dandaka, Kantipura, Mlechchas, half-castes,
Nassik, Bhogavardhana, Virata, the countries bordering
on the Vindhya mountains, people living on the banks
of the Taptee and the Gumtee, towns people, agricul-
turists, Paratas, people who live by fire, warriors,
foresters, fortresses, Karvatas, slayers, murderous men,
arrogant fellows, kings, boys, elephants, hypocrites,
infanticides, shepherds, red fruits and flowers, coral,
generals, jaggory, toddy, cruel men, treasury, keepers
of sacred fire, mines, Buddhist monks, thieves, rogues
vindictive and gluttonous persons.
Sloka 12 is omitted in some editions.
तथा च काश्यपः ।
महेन्द्रविन्ध्यमलयाः सिप्रा वेणा महानदी ।
गोदावर्या नर्मदाया भीमायाः पश्चिमा दिशः ॥
चेदिकाः कौङ्कणा दुर्गा द्रविडा वेत्रवन्नदी ।
मन्दाकिनी पयोष्णी च मालती सिन्धुपारकाः ॥
पाण्ड्याश्रोत्तरदेशस्था विदेहान्ध्राश्मकास्तथा ।
भासापराः कुन्तलाश्च केरला दण्डकास्तथा ॥
नागराः पौरवाश्चैव कर्षकाः शस्त्रवृत्तयः ।
हुताशनाजीविनो ये कुञ्जराः पशुपास्तथा ॥
साङ्ग्रामिका नृशंसाश्च सहस्राश्रोपघातकाः ।
कुमारा भूमिजस्योक्ता दाम्भिकास्तस्करास्तथा ॥
लोहित्यः सिन्धुनदः सरयूर्गम्भीरिका रथाख्या च ।
गङ्गाकौशिक्याद्याः सरितो वैदेहकाम्बोजाः ॥१६॥