सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

The Brihaddeshi of Sri Matanga Muni

मतंग मुनि (सम्पादक: के. साम्बशिव शास्त्री) द्वारा

DevanagariSanskritpublished175 पृष्ठ

पृष्ठ 86, कुल 175 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 86

वा मन्द्रः। ऋषभहीनं षाडवम् ऋषभधैवतहीनमौडुवितम्।
पूर्णावस्थायामृषभधैवतयोरल्पत्वं शेषाणां बाहुल्यम्। निशा-
दस्यांशत्वादबहुत्वे प्राप्ते वचनादबहुत्वं (?), धैवतस्यानंश-
त्वादल्पत्वे प्राप्ते वचनाद् बाहुल्यं, षाडवे धैवतस्याबाहुल्यम्।
ऋषभस्य न कदाचिदपि। औडुविते सर्वेषामंशत्वान्न तस्या-
ल्प(श?)त्वम्। उक्तभङ्ग्या शेषाणां बाहुल्यम्। न्यासो गा-
न्धार एव च। अपन्यासस्तु मध्यम एव। षड्जगान्धारयोस्तु
सञ्चारः दशविधत्यमस्याः द्वादशांशक्रमः पूर्णाः पञ्च च-
त्वारः षाडवे पञ्चप्यंशेऽपवाद(?)। ऋषभादि मूर्च्छना। करुणो
रसः। तालः पञ्चपाणिः। एककले चित्रे मागधी। द्विकले-
वार्तिके सम्भाविता*।
(षड्? अंशाः) सप्त स्वराः षड्जमध्यमाया मिथश्च ते ॥
सङ्गच्छन्ते निरल्पोंऽशा(गा?ङ्गा)दृते वा(नि?दि) तां विना।
निलोपे नीगलोपे च षाडवौडुविते मते ॥ २५३ ॥
षाडवौडुवयोः स्यातां द्विश्रुती तु विरोधिनी ।
गीतितालकलादीनि षाड्जीवन्मूर्च्छना पुनः ॥ २५४ ॥
मध्यमादिरिह ज्ञेया पूर्ववद् विनियोजनम् ।
अस्यां षड्जमध्यमौ न्यासौ। सप्त स्वरा अपन्यासाः।
प्रस्तारैः — मागासगप(धप) मानिधनिमा (१)। मामासरी
गरिनि(ध)पधापा (२)। मागारीगा मामासासा(३)। धागधप-
रिरिगगरिगसधसधा। रिगरिगसासा। सासारिगरिग (५) (?)।

  • इतःपरमादर्शे ४ पत्राणि लुप्तानि।