सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

The Brihaddeshi of Sri Matanga Muni

मतंग मुनि (सम्पादक: के. साम्बशिव शास्त्री) द्वारा

DevanagariSanskritpublished175 पृष्ठ

पृष्ठ 26, कुल 175 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 26

१८ बृहद्देशी
औडवः *पञ्चमेन धूतो यस्मात् तेनासौ धैवतो मतः।
ललाटे धैवत इत्यर्थः(?)।
निषीदन्ति स्वराः सर्वे निषादस्तेन कथ्यते॥ ६४॥
चतुःश्रुतिस्वरा विप्रास्त्रिश्रुती क्षत्रियौ मतौ।
वैश्यौ द्विश्रुतिकौ ज्ञेयौ शूद्रौ चान्तरकौ स्वरौ॥ ६५॥
वर्गाष्टकं तु सम्प्राप्य अकाराद्यिशान्तकम्।
वर्णमात्रसमायुक्तमुद्धरेत् स्वरसप्तकम्॥ ६६॥
अष्टमस्य तृतीयं तु हरिवीजममन्वितम्।
आद्यं स्वरं स्वरज्ञस्तु उद्धरेत तु प्रयत्नतः॥ ६७॥
सप्तमस्य द्वितीयं तु कामबीजसमन्वितम्।
द्वितीयं तु स्वरं विद्धि ब्रह्मस्थानसमुद्भवम्॥ ६८॥
द्वितीयस्यापि वर्गस्य तृतीयं विष्णुसंयुतम्।
उद्धरेच्च स्वरं नित्यं स्वरभेद्मनोहरम्॥ ६९॥
षष्ठस्यापि हि वर्गस्य अन्ति(मश्चा?मं चा)दिसंयुतम्।
अविनष्टं विजानीयान्मध्यमं स्वरस(त्त?त्त)मम्॥ ७०॥
तथादिप्रथमोपेतं स्व(र?रं) संविद्धि शोभनम्।
व्योमसङ्ख्यासमायुक्तमोष्ठस्थानसमुद्भवम्॥ ७१॥
पञ्चमस्यापि वर्गस्य चतुर्थं चा(ति?दि)संयुतम्।
कोदण्डद्वयसम्भूतमुद्धरेत् स्वरमुत्तमम्॥ ७२॥
अकारान्तान्ममभिन्नं पञ्चमान्तं समुद्धरेत्।
ब्रह्मस्थानसमुद्भूतं सुतारध्वनिसंयुतम्॥ ७३॥

  • इतः परम् औडवादिनिरूपणपरः कियांश्चिद् ग्रन्थपातः सम्भाव्यते।