बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)
The Brihaddeshi of Sri Matanga Muni
मतंग मुनि (सम्पादक: के. साम्बशिव शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 164, कुल 175 में से
संदर्भ में पढ़ें१५२ बृहद्देश्यां
लाटकर्णाटगौडान्ध्रद्रविडानां स्वभाषया ।
पृथक् पृथग् भवन्त्येला मार्गयुक्ता मनोहराः ॥ ४८७ ॥
अतः प्राससमायुक्ता मध्यादिप्रासवर्जिता ।
रसैर्भावैश्च संयुक्ता लाँटला परिकीर्तिता ॥ ४८८ ॥
प्रासैर्मनोहरैर्दिव्यैरादिमध्यान्तगोचरैः ।
एला कर्णाटका प्रोक्ता ललितध्वनिसंयुता ॥ ४८९ ॥
सर्वत्र प्राससहिता गमकैश्च विवर्जिता ।
(नदा ? नाद)विन्दुरसोपेता एला सा गौडदेशजा ॥ ४९० ॥
अनेकगमकाकीर्णामनेकध्वनिमिश्रिताम् ।
अनेकरागसङ्कीर्णामेला(मद्रीं ? मान्ध्रीं) विदुर्बुधाः ॥ ४९१ ॥
भावाभिनयतालाढ्या विचित्रध्वनिरञ्जिता ।
प्रासहीना रसस्था च एला द्रविडदेशजा ॥ ४९२ ॥
इति देशाख्यैलापञ्चकम् ।
गणैला(क्त ? तु) चतु(र्थी ? र्थो)क्ता पञ्चमी सङ्करात्मिका ।
मात्रैला च चतुर्भेदैः कथिता गीतकोविदैः ॥ ४९३ ॥
चतुर्दशविभेदेन वर्णैला परिगीयते ।
पञ्चधा देशभेदेन (शैलङ्क ? देशै)लाः समुदीरिताः ॥
एकत्र मिलितास्त्वेता अष्टाविंशतिसंख्यया ।
(वि)ज्ञाता गीतशास्त्रज्ञै(: स्वरव)लक्षणसंयुताः ॥ ४९५ ॥
आ(वि ? वृ)त्त्या यत्र पादा(र्थं ? र्धं) गीत्वा तदनुगीयते ।
अर्धं द्वितीयपादस्य प्रासस्तु स्याद् द्वयोरपि ॥ ४९६ ॥
एवमेव द्वितीयोऽपि अस्य पादः प्रगीयते ।
एवं (द्वि ? तृ)तीयपादश्च पादो यश्च चतुर्थकः ॥ ४९७ ॥