बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

भाषालक्षणम् । १३५
गान्धारां(श ?शा) मध्यमान्ता गान्धारी मध्यमाश्रिता ।
एकान्तवासिभिर्गीता मूलभाषा तु षड्जगा ॥
उदाहरणं — गामापानीसासा । निधाधामामामागा-
माधा । निसारी । सापामामा । धानीसारी । गारीसानी ।
धामामा । गान्धारी ।
धैवताद्यन्तषड्जर्षभहीना षाडवस्वरा ।

• • वलितगा एषा गीयते दृढमानसैः ॥
    उदाहरणं — धाधामापा । गागामाधानिसानिधाधा-
    पापागामाधासनिधानिसासागामापापाधाधा । मधापामाभाग-
    धगामधानिसासा । निसानिगागामासानीधाधापमामागाधा ।
    सामाधानीससाधापामाधाधा । स्वरवलिता ।
    धैवताद्यन्तललिता षड्जपञ्चमवर्जिता ।
    पञ्चस्वरा तु गीयते प्रकृष्टा सा मता क्रमात् ॥
    उदाहरणं — धासाधागासानिसामानि । मानिधा-
    मागा । गामाधानी । धामामागा । रिनिधाधा । ललिता ।
    निषादपतरख्याता (?) धैवताद्यन्तरा + + ।
• • • भ्या + भाषा च गीतान्त्येन विवर्जिता ॥
      उदाहरणं — धामागापा । पासापापा । गमामापानि-
      धात्राधाधा । पामाधागागा । सनिधाधापापा । धासागमागाप-
      निधाधानीसरिसामापानिधापामामागाप्सधानिधाधा । निषा-
      दवती ।
      धैवताद्यन्तसंयुक्ता षाडवा तुम्बुरु स्मृता ।
      ऋषभेण विहीना तु गीयते ब्रह्मवादिभिः ॥