बृहद्देशी (मतंग मुनि - राग-पद्धति का विश्व में सर्वप्रथम प्रतिपादक ग्रन्थ)

[Header] रागलक्षणम् । १०३
षाड्जीधैवतीसमुत्पन्नत्वात् । षड्जोऽस्य ग्रहोऽंशो न्यासश्च ।
निषादगान्धारौ (चित्रे ? चात्र) काकल्यन्त(रेण ? रौ) पञ्चम-
स्याल्पत्वम्। पूर्णस्वरश्चायम्। शुद्धवी(र्य ? रे)ऽस्य विनियोगः ।
वीरादिको रसः । षड्जादिमूर्छना । आरोही वर्णः । प्रसन्ना-
न्तोऽलंङ्कारः । दक्षिणे कला वार्त्तिके कला चित्रे कला। स्वर-
पदगीते चच्चत्पुटादितालः ।
इदानीं साधारणानां ग्रामविभागः प्रदर्श्यते —
भम्माणपञ्चमो ज्ञेयो मध्यमग्रामसम्भवः ।
गान्धारपञ्चमो नर्तः षड्जकैशिक एव च ॥ ३६२ ॥
रूपसाधारितो रागः शकः ककुभ एव च ।
रेवगुप्तस्तु षड्जाख्ये ज्ञेयः पञ्च(म)षाडवः ॥ ३६३ ॥
सप्त साधारणाः प्रोक्ता ग्रामद्वयस(माश्र)याः ।
ननु पूर्वोक्तानां मूर्छनाविशेषनिर्देशः कस्माज्ज्ञायत
इति । उच्यते । (आप्तवचनाद्) मूर्छनाविशेषो ज्ञायने ।
तथाचाह काश्यपः—