भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
Bhusundi Ramayana: Purva Khanda with Commentary
महर्षि भुशुण्डि (सम्पादक: डॉ. भगवतीप्रसाद सिंह) द्वारा
DevanagariHindipublished423 पृष्ठ
पृष्ठ 60, कुल 423 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 60
- ४६ -
षोडशोऽध्यायः
कौशिक्युवाच
कुशिको नाम राजाभून्मान्धातृकुलभूषणः ।
पृथिवीं पालयामास धर्मेण नयविक्रमी ॥ १ ॥
चिरेण लब्ध्वा तनयं विषयेषु व्यरज्यत ।
तपस्येव मनश्चक्रे सहस्राणि समा दश ॥ २ ॥
अन्तर्वृत्तिरुपासीनो ब्रह्माक्षरमहर्निशम् ।
विशुद्धपाणिपादाङ्घ्रोर्जितवाक्कायमानसः ॥ ३ ॥
शारीरं केवलं कर्म कुर्वाणो योगतत्परः ।
तपः संचरतस्तस्य भूपतेर्मुसिवर्त्मनि ॥ ४ ॥
तपस्तेजःप्रभावेण तापितं विश्वतो जगत् ।
तत इन्द्रश्चिन्तयान्तर्भयकम्पितमानसः ॥ ५ ॥
स्थानभ्रंशं शङ्कमानो मन्त्रयामाससंस्थितः ।
ततस्तु भगवान् जीवो वाचस्पतिरुदारधीः ।
मन्त्रमूचे महेन्द्राय शङ्कमानाय भूरिशः ॥ ६ ॥
बृहस्पतिरुवाच
मा भैषीः सुरशार्दूलकुशिकान्मुनिसत्तमात् ।
एष हि ब्रह्मनिष्ठोऽस्ति नितान्तं तपसि स्थितः ।
प्रत्यूह्यतां तपश्चास्य त्वमेधि च निरामयः ॥ ७ ॥
इन्द्र उवाच
मयास्मै प्रेषितास्तात तपःप्रत्यूहसिद्धये ।
देवकन्याः स्मरोन्मत्ताः प्रवराप्सरसस्तथा ॥ ८ ॥
कुरंगाक्ष्यश्चन्द्रमुख्यः स्मितपूर्वाभिभाषिणीः ।
राजहंसाभगतयो जङ्घाकाण्डविराजिताः ॥ ९ ॥
दिव्याम्बरधरा देव्यो दिव्यगन्धानुलेपनाः ।
पारिजातप्रसूनाढ्यमाल्यभूषणभूषिताः ॥ १० ॥
दिव्याः सुलाञ्छना नार्यो वशमोहनकारिणीः ।
कम्बुकण्ठ्यः शातकुम्भकुम्भस्तनमनोहराः ॥ ११ ॥
उर्वशी तुर्वशी रम्भा मेनका पुंजिकस्थली ।
तिलोत्तमा घृताचीचेत्याद्यास्ता वामलोचनाः ॥ १२ ॥
तत्र गत्वा वनोद्देशे स वै यत्र तपस्यति ।
नृत्यगीतास्मितालापैश्चक्रिरे तस्य मोहनम् ॥ १३ ॥