भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
Bhusundi Ramayana: Purva Khanda with Commentary
महर्षि भुशुण्डि (सम्पादक: डॉ. भगवतीप्रसाद सिंह) द्वारा
DevanagariHindipublished423 पृष्ठ
पृष्ठ 57, कुल 423 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 57
- ४२ -
भक्तिः प्रेमेति विज्ञेयाः कलाः षोडश मे श्रियः ।
ज्ञाने तु ब्रह्म मर्यादं निर्मर्यादं तु भक्तितः ॥ ५ ॥
ब्रह्मधर्मान् परित्यज्य यदा तु प्रकटो हरिः ।
लौकिकं स्वीकरोत्येव काममोहादिभावगम् ॥ ६ ॥
निर्मर्यादं तदा ज्ञेयं शुद्धभावविभावनात् ।
विभावैश्चानुभावैश्च व्यभिचारिभिरेव च ॥ ७ ॥
समुद्धर्ता रसाकारः परब्रह्मेति शब्दितः ।
स एव कीर्त्यते सर्वैर्भक्तिमर्म विशारदा ॥ ८ ॥
एकीकरोम्यहं ज्ञानाज्जीवांस्तु ब्रह्मणा सह ।
समुद्र आपः संविष्टा एकीभूता न संशयः ॥ ९ ॥
एकीभूय परे शान्ते मोदन्ते जीवराशयः ।
इय तु सहजानन्दा प्रेमभक्तिप्रकाशिनी ॥ १० ॥
चिद्दानन्दिनी भोगैर्भक्तान् संयोजयत्यहो ।
तातेति भ्रातृपुत्रेति कांतेति स्वीकृतो हरिः ॥ ११ ॥
परिपोष्यरसं तं च प्रपञ्चं हरति ध्रुवम् ।
निष्प्रपञ्चं समासाज्य स्वरूपानन्दसागरे ॥ १२ ॥
रसरूप चिरं भोगैर्विनोदयति सेवकान् ।
कदाचिदात्मारामत्वं स्वीकरोति यदा हरिः ॥ १३ ॥
तल्लयो हि प्रपञ्चस्य जायते चतुरानने ।
सृष्ट्यादयः परेशस्य लीला एव न संशयः ॥ १४ ॥
ताभिर्लीलाभिराबद्धो रसिकः क्रीडति स्वयम् ।
मुक्तिलीलाक्रमं प्राप्त आत्मारामेति कीर्त्यते ॥ १५ ॥
देवो निरोधलीलायां वशीकृत्य हितान्निजान् ।
प्रेमसर्वस्वदानेन भुङ्क्ते भोगै रसात्मकः ॥ १६ ॥
मुक्तिलीलामनुप्राप्तः स्वस्मिन् वेशयति ध्रुवम् ।
पुनः स्वाविर्भावकाले तानाविर्भावयत्यसौ ॥ १७ ॥
तैरेव नित्यलीलानां स्थिरैः परिकरैः स्फुटैः ।
भुङ्क्ते भोगावलीमीशः पूर्वोक्ता रसविग्रहः ॥ १८ ॥
प्रवेशे निर्गमे चैव भक्तेषु रमते प्रभुः ।
ज्ञानप्राप्तांस्तु वै जीवान् प्रवेशयति केवलम् ॥ १९ ॥
न तु निर्गन्तुमुचिता भोक्तु वा भोगराशिभिः ।
स्वाविर्भावस्यावसरे स्वस्मिन्नेव स्थिताः परम् ॥ २० ॥