भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
भुशुण्डि रामायण (काकभुशुण्डि एवं गरुड़ संवाद - पूर्वखण्ड सविस्तार व्याख्या)
Bhusundi Ramayana: Purva Khanda with Commentary
महर्षि भुशुण्डि (सम्पादक: डॉ. भगवतीप्रसाद सिंह) द्वारा
DevanagariHindipublished423 पृष्ठ
पृष्ठ 29, कुल 423 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 29
- १५ -
स्त्र्युवाच
स्वयं लक्ष्मीरहं तावत्तपस्यामि गरीयसे ।
वराय विष्णवे सर्वत्रैलोक्यस्थितिहेतवे ॥ २३ ॥
न हि तस्मात्परो भावः श्रुतो दृष्टोऽथवा क्वचित् ।
त्रिजगज्जनितं तस्मात् पाल्यते तेन लीलया ॥ २४ ॥
तेनैव ह्रियते भूयः स्वच्छन्दनिजकेलिना ।
न तत्समश्चाभ्यधिकस्त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ २५ ॥
स्वयं स भगवान् साक्षात् पूर्णः स्वगुणमङ्गलः ।
कल्याणरूपो भक्तानामभक्तानां निषूदनः ॥ २६ ॥
असुराणां दानवानां दैत्यानां च निषूदनः ।
विश्वाधारोऽतिगम्भीरो समुद्रश्च पिता मम ॥ २७ ॥
योऽसौ तव पुरीरक्षां करोति परिखायतः ।
त्वं चासुरो नीचबुद्धिः प्रकृत्या राक्षसः खरः ॥ २८ ॥
तत्रापि विमुखो विष्णोर्वेदब्राह्मणलोपकः ।
क तत्र गण्यसे यत्र ब्रह्माद्या अप्यनादृताः ॥ २९ ॥
मा मैवं संस्पृश रिपोभावदुष्टेन पाणिना ।
इत्युक्तो रावणः क्रुद्धः प्रत्युवाच समुद्रजाम् ॥ ३० ॥
अये भ्रान्ताशये नूनं केन त्वमसि वञ्चिता ।
त्रैलोक्येशमनादृत्य दीनं स्पृहयसे वरम् ॥ ३१ ॥
एवं चेत्तर्हि सुमुखि मद्देशे किं तपस्यसि ।
आब्रह्मस्तम्बपर्यन्तं जगन्मम वशानुगम् ॥ ३२ ॥
यदि त्वमेका न वशे तर्हि शोच्यासि सम्प्रति ।
त्वां बलेनैव नेष्यामि रुदन्तीं स्वात्मदोषतः ॥ ३३ ॥
स्त्रीणां खलु दृढो दोषः पुरुषेण निवार्यते ।
ततस्तमाह सा देवी निःश्वसन्ती रुषारुणा ॥ ३४ ॥
दुष्ट त्वं मां तपस्यन्तीं निवारयसि किं वृथा ।
कुतो न वारयसि तान् सप्तर्षीन् हि तपस्यतः ॥ ३५ ॥
ये त्वां दहेयुः सहसा धर्मकर्मैकलोपिनम् ।
किं चाप्यजनिता कश्चित्तव प्राणनिषूदनः ॥ ३६ ॥
स एव भविता देवो मम लोकोत्तरो वरः ।
मा ज्वालीर्गुरुगर्वेण तामसेनान्ध तामस ॥ ३७ ॥
इत्युक्त्वा वचनं देवी तिरोभूता तदग्रतः ।
प्रमोदविपिने रम्ये प्रादुर्भावं तदाकरोत् ॥ ३८ ॥